ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Στόχος αυτού του Υποέργου είναι η ανάπτυξη του Ελληνικού Συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας. Βασίζεται στην έκθεση «Αξιολόγηση του συστήματος ετοιμότητας και απόκρισης έκτακτης ανάγκης και συστάσεις» που εκπονήθηκε από την Expertise France για τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας και χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG REFORM).
Ένας γενικός ορισμός του PHEPR (Public Health Emergency Preparedness and Response) αποδίδεται ως «η ικανότητα των συστημάτων Δημόσιας Υγείας και υγειονομικής περίθαλψης, των κοινοτήτων και των ατόμων: να αποτρέπουν, να προστατεύουν, να ανταποκρίνονται γρήγορα και να αποκαθιστούν τις συνέπειες υγειονομικών κρίσεων, ιδιαίτερα εκείνων των οποίων η κλίμακα, το χρονοδιάγραμμα ή η απρόβλεπτη συνέπεια απειλεί να καταστρέψει τη συμβατική και εύρυθμη λειτουργία του συστήματος υγείας. Η ετοιμότητα περιλαμβάνει μια συντονισμένη και συνεχή διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης δράσεων προετοιμασίας και ασκήσεων (simulations), που βασίζονται στη μέτρηση της απόδοσης (αποτελέσματα ασκήσεων) και στη λήψη διορθωτικών μέτρων».
Ο πυρήνας αυτού του ορισμού είναι η έννοια του «Συστήματος Ετοιμότητας Έκτακτης Ανάγκης Δημόσιας Υγείας», ενός πολύπλοκου δικτύου συνεργατών, φορέων και οργανισμών που έχουν τη δυνατότητα να διαδραματίζουν κρίσιμους ρόλους στη δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για τη σωστή λειτουργία του πλαισίου της Δημόσιας Υγεία. Για παράδειγμα, το Υπουργείο Υγείας αντιπροσωπεύει αυτό το σύστημα με πυρήνα την εθνική υποδομή Δημόσιας Υγείας, με το σύστημα παροχής υγειονομικής περίθαλψης, τα επιστημονικά́ ιδρύματα, τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας, τις επιχειρήσεις, τα μέσα ενημέρωσης, την ακαδημαϊκή κοινότητα και άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς κοινοτικούς οργανισμούς, ως σημαντικά́ στοιχεία του ίδιου οικοσυστήματος. Ενώ καθένας από αυτούς τους παράγοντες είναι μια ξεχωριστή οντότητα, ένα ισχυρό σύστημα PHEPR απαιτεί τη συνεργασία όλων, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο, όπως αποδείχθηκε με την πρόσφατη πανδημία της COVID-19.
Λαμβάνοντας υπόψη τα διδάγματα από την πανδημία Covid-19, το Έργο στοχεύει στην ανάπτυξη του Ελληνικού Συστήματος Ετοιμότητας Έκτακτης Ανάγκης Δημόσιας Υγείας βελτιώνοντας τις ικανότητές του, δηλαδή τους πόρους όσον αφορά́ την υποδομή, τις πολιτικές, τις διαδικασίες, το καταρτισμένο προσωπικό και τις δυνατότητές του, που αντιστοιχούν στην ικανότητα του συστήματος να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά́ αυτούς τους πόρους για να εντοπίζει, να χαρακτηρίζει και να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά́ σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, κυρίως μέσω προγραμματισμού και αποτελεσματικών διαδικασιών.
Επίσης, το Έργο αφορά́ σε εθνικό και σε περιφερειακό επίπεδο.
Στο περιφερειακό επίπεδο του συστήματος Δημόσιας Υγείας, φορείς όπως οι περιφερειακές ομάδες του ΕΟΔΥ, οι Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας στις Περιφέρειες και τις Περιφερειακές Ενότητες , ασχολούνται με Έκτακτα Περιστατικά́ Δημόσιας Υγείας (Public Health Emergencies – PHE) που έχουν τοπική διάσταση (π.χ. τοπικό πρόβλημα νερού ή τροφίμων σε μια περιοχή) ενώ σε εθνικό επίπεδο, o ΕΟΔΥ, η Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής ασχολούνται με Έκτακτες καταστάσεις Δημόσιας Υγείας που έχουν εθνική διάσταση άλλα και διεθνή διάσταση (όταν επηρεάζει περισσότερες από μία χώρες) ή μια πανδημική διάσταση (όπως πανδημική γρίπη, SARS-CoV2 ή COVID-19) όπως με την παγκόσμια εξάπλωση μιας νέας νόσου. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα πρέπει να αναπτύξει τους απαραίτητους πόρους, σχεδιασμό και οργάνωση σε εθνικό αλλά́ και περιφερειακό επίπεδο.
Η προετοιμασία για την αντιμετώπιση μίας έκτακτης υγειονομικής κρίσης Δημόσιας Υγείας είναι μια συνεχής διαδικασία σχεδιασμού, διενέργειας πρακτικών ασκήσεων και αξιολόγησης των δεδομένων, μετά από συμβάντα, και συνεχούς επικαιροποίησης των σχεδίων ετοιμότητας και αντίδρασης, σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Ένα σχέδιο PHEPR είναι επομένως ένα «ζωντανό» έγγραφο που θα πρέπει να επανεξετάζεται σε τακτά́ χρονικά́ διαστήματα και να αναθεωρείται εφόσον προκύπτει αλλαγή στις επιστημονικές γνώσεις, στη διοικητική ικανότητα, στα υγειονομικά́ δεδομένα και στη βάση συμπερασμάτων που προκύπτουν από καταστάσεις χειρισμού προηγούμενων κρίσεων.
Στο παρόν κείμενο, οι όροι «έκτακτες καταστάσεις υγείας» και «κρίσεις υγείας» αναφέρονται στις απειλές για την υγεία που σχετίζονται με νέες ή επανεμφανιζόμενες ασθένειες, περιβαλλοντικές καταστροφές, γεγονότα βιολογικής, χημικής ή ραδιοπυρηνικής προέλευσης, φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές, πολεμικές συγκρούσεις και άλλα γεγονότα με δυνητικά́ καταστροφικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) συστήνει τη θέσπιση ολοκληρωμένων προγραμμάτων βασισμένων σε μια καθολική προσέγγιση για όλους τους κινδύνους.
Η προσέγγιση αυτή αναγνωρίζει πως ενώ οι κίνδυνοι ποικίλλουν ως προς την πηγή προέλευσης (φυσική, τεχνολογική), συχνά́ απειλούν τα συστήματα υγείας με παρόμοιο τρόπο. Έτσι, συνήθως, το μοντέλο που χρησιμοποιείται ως βάση για δράσεις με στόχο τη μείωση του κινδύνου και την προετοιμασία και την απόκριση σε καταστάσεις έκτακτης υγειονομικής ανάγκης, ανεξάρτητα από την αιτία, είναι το ίδιο.
Αντικείμενο του Έργου αποτελεί συνοπτικά́, η ανάπτυξη ενός νέου Συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR) προκειμένου να βελτιωθεί η επιχειρησιακή ικανότητα του ΕΟΔΥ και γενικότερα των Φορέων Δημόσιας Υγείας. Για την υλοποίηση του αντικειμένου θα πρέπει να αναπτυχθεί ένα σύνολο δράσεων που αφορούν στα εξής επίπεδα:
- Επίπεδο 1: Ο σχεδιασμός νέων λειτουργικών και οργανωτικών στοιχείων του συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Έκτακτης Ανάγκης Δημόσιας Υγείας, με σκοπό τη βελτίωση των δυνατοτήτων του. Αυτό περιλαμβάνει την ανάλυση κινδύνου των πιθανών απειλών καθώς και την ανάπτυξη εθνικών και περιφερειακών σχεδίων ετοιμότητας και αντίδρασης.
- Επίπεδο 2: Η ανάπτυξη των απαραίτητων συστημάτων πληροφορικής για την υποστήριξη της υλοποίησης των σχεδίων δράσης.
- Επίπεδο 3: Δραστηριότητες κατάρτισης εστιασμένες στην εφαρμογή των σχεδίων ετοιμότητας και ανταπόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για τη Δημόσια Υγεία σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Τα αποτελέσματα του πρώτου επιπέδου θα δώσουν στοιχεία για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ψηφιακού μηχανισμού PHEPR στο δεύτερο επίπεδο υλοποίησης. Ενώ για το 3ο επίπεδο θα χρησιμοποιηθεί ο ψηφιακός μηχανισμός που θα αναπτυχθεί στο 2ο επίπεδο.
ΕΠΙΠΕΔΟ 0: Διοίκηση Έργου
Το επίπεδο «Διοίκηση Έργου» αποτελεί μια οριζόντια, θεμελιώδη και απολύτως καθοριστική διαδικασία για την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου. Περιλαμβάνει όλες τις απαιτούμενες ενέργειες και διαδικασίες που διασφαλίζουν την υλοποίηση του έργου σύμφωνα με το συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα, τον προϋπολογισμό και τα προκαθορισμένα πρότυπα ποιότητας. Συγκεκριμένα, το επίπεδο αυτό εστιάζει:
- Στον σχεδιασμό των επιμέρους δράσεων και της συνολικής προσέγγισης υλοποίησης.
- Στην παρακολούθηση και τον έλεγχο της προόδου του έργου, με τη χρήση συστημάτων και εργαλείων που επιτρέπουν τη λεπτομερή αξιολόγηση της εξέλιξής του.
- Στην καθοδήγηση της ομάδας έργου, μέσω συντονισμένων ενεργειών που διασφαλίζουν την αποτελεσματική συνεργασία και την ευθυγράμμιση με τους στόχους του έργου.
- Στη συνεχή παρακολούθηση της πορείας υλοποίησης, ώστε να αναγνωρίζονται εγκαίρως τυχόν αποκλίσεις από τους στόχους και να λαμβάνονται οι κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες.
Η βασική επιδίωξη αυτού του επιπέδου είναι η διασφάλιση της ομαλής υλοποίησης του έργου, η τήρηση των κρίσιμων χρονοδιαγραμμάτων και η επιτυχής ολοκλήρωση, σύμφωνα με τα προκαθορισμένα πρότυπα απόδοσης και ποιότητας, και με βάση την τεχνική προσφορά́ του αναδόχου.
ΕΠΙΠΕΔΟ 1: Σχεδιασμός νέου συστήματος ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR) σε λειτουργικό και επιχειρησιακό επίπεδο.
Το Επίπεδο 1 καλύπτει το φάσμα του απαραίτητου βελτιωμένου/προσαρμοσμένου πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR) σε λειτουργικό και επιχειρησιακό επίπεδο με σκοπό τη διαμόρφωση και υποστήριξη προτυποποιημένων διαδικασιών. Πιο συγκεκριμένα αφορά στα παρακάτω:
1) Φάση 1.1: Αρχική χαρτογράφηση και μοντελοποίηση απειλών και κινδύνων Δημόσιας Υγείας.
Τα Σχέδια Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Έκτακτης Ανάγκης Δημόσιας Υγείας (PHEPR) σε Εθνικό και Περιφερειακό επίπεδο, περιγράφουν τις ενέργειες και τα μέτρα που θα εφαρμόζονταν κατά τη διάρκεια μιας Έκτακτης Ανάγκης Δημόσιας Υγείας για τον μετριασμό των επιπτώσεων και τη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας.
Προκειμένου να καθοριστούν τα σχέδια που θα πρέπει να εκπονηθούν, ο Ανάδοχος θα συνεργαστεί με τους ενδιαφερομένους που έχουν προαναφερθεί και θα καθοριστούν σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ, για τη χαρτογράφηση όλων των πιθανών έκτακτων περιστατικών Δημόσιας Υγείας και την ιεράρχησή τους, λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα εμφάνισής τους και τον αντίκτυπό τους στον πληθυσμό της Ελλάδας (όπως η την υγεία του πληθυσμού, την κατάσταση διαβίωσής του, αλλά και τις επιπτώσεις στην οικονομία).
Το αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι μια λίστα με τις πιθανές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία (τουλάχιστον πέντε) για τις οποίες θα πρέπει να αναπτυχθούν Σχέδια Αντιμετώπισης Έκτακτης Ανάγκης Δημόσιας Υγείας σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Για καθεμία από τις πιθανές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, ως προετοιμασία για την ανάπτυξη των σχεδίων PHEPR, ο Ανάδοχος, σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη, θα καθορίσει τα δεδομένα και τις πληροφορίες που απαιτούνται για την αξιολόγηση κινδύνου. Αυτές οι πληροφορίες θα τροφοδοτήσουν και τις ειδικές απαιτήσεις για το σύστημα πληροφορικής PHEPR. Το ECDC έχει αναπτύξει μια μεθοδολογία για τη διεξαγωγή «Ταχείας Αξιολόγησης Κινδύνου», και ο Ανάδοχος σε συνεργασία με το προσωπικό του ECDC (σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο) θα πρέπει να χρησιμοποιήσει αυτή τη μεθοδολογία.
Για καθεμία από τις πιθανές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για τη Δημόσια Υγεία, ο Ανάδοχος θα ορίσει, σε συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους, τα πιο πιθανά σενάρια εμφάνισης των έκτακτων περιστατικών Δημόσιας Υγείας και θα ορίσει για κάθε σενάριο τον πιο αποτελεσματικό συνδυασμό παρεμβάσεων, χρησιμοποιώντας ένα εργαλείο μοντελοποίησης Δημόσιας Υγείας, όπως π.χ. το μοντέλο SPHeP που έχει αναπτυχθεί από τον ΟΟΣΑ. Τα αποτελέσματα αυτής της προσομοίωσης θα επιτρέψουν τη δημιουργία των περιφερειακών και εθνικών σχεδίων PHEPR.
2) Φάση 1.2: Ανάπτυξη ροής εργασιών και διαδικασιών διαχείρισης έκτακτων περιστατικών Δημόσιας Υγείας, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης των δεδομένων που απαιτούνται
Προκειμένου να καθοριστεί με σαφήνεια η διαδικασία αντιμετώπισης περιστατικών (Επείγουσες καταστάσεις δημόσιας υγείας) σε όλα τα επίπεδα και η αντίστοιχη ροή εργασιών, ο Ανάδοχος καλείται να προετοιμάσει, σε συνεργασία με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους, μία καθορισμένη διαδικασία που περιγράφει λεπτομερώς τη ροή εργασιών (συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας ενεργοποίησης των περιφερειακών και εθνικών Σχεδίων PHEPR). Αυτή η διαδικασία θα βοηθήσει στον σαφή καθορισμό του ρόλου όλων των εμπλεκομένων παραγόντων.
Αυτή η διαδικασία θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα τυπικό σύνολο δεδομένων που είναι απαραίτητο σε κάθε βήμα (που θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη του συστήματος πληροφορικής) και τους απαραίτητους δείκτες απόδοσης (KPIs) που θα πρέπει να παράγονται αυτόματα από το σύστημα πληροφορικής.
Επιπλέον, για τα είκοσι (20) πιο συνηθισμένα περιστατικά που παρατηρούνται σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, ο Ανάδοχος θα προετοιμάσει (σε συνεργασία με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς) δελτία που θα περιγράφουν λεπτομερώς τις τυπικές ενέργειες που πρέπει να υλοποιούνται όταν συμβαίνουν παρόμοια περιστατικά (όπως μια συλλογική μόλυνση σε περιβάλλον με πυκνό πληθυσμό, για παράδειγμα).
3) Φάση 1.3: Ανάπτυξη ενός πρότυπου εθνικού «Σχεδίου» για την ετοιμότητα και την ανταπόκριση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας και περιφερειακά σχέδια ετοιμότητας και αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών Δημόσιας Υγείας (PHEPR)
Ένα εθνικό “Πρότυπο Σχέδιο” πολλαπλών κινδύνων, “γενικό” PHEPR θα πρέπει να αναπτυχθεί από τον Ανάδοχο σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη και θα πρέπει να βασίζεται σε σαφείς υποθέσεις σχεδιασμού που χρησιμεύουν ως στρατηγικό πλαίσιο και καθοδήγηση για τον εθνικό και περιφερειακό επιχειρησιακό σχεδιασμό. Αυτό το σχέδιο θα περιλαμβάνει ένα τυπικό σύνολο δεδομένων που είναι απαραίτητο σε κάθε βήμα όλων των σχεδίων.
Με βάση το εθνικό «Πρότυπο Σχέδιο» πολλαπλών κινδύνων και τα αποτελέσματα της αρχικής χαρτογράφησης και μοντελοποίησης, ο Ανάδοχος θα πρέπει να αναπτύξει σε συνεργασία με τα σχετικά́ ενδιαφερόμενα μέρη:
- τρία (3) εθνικά́ σχέδια PHEPR για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας με προτεραιότητα στην προηγούμενη φάση (1), τα οποία θα περιλαμβάνουν τον καθορισμό των συγκεκριμένων δεδομένων που απαιτούνται σε όλα τα βήματα για κάθε σχέδιο,
- υποστήριξη προς τις περιφερειακές υγειονομικές αρχές και τους δήμους, για την προετοιμασία περιφερειακών σχεδίων PHEPR, και
- πρόταση για τη δημιουργία μηχανισμού διατήρησης τακτικής επικοινωνίας μεταξύ των υπεύθυνων σχεδιασμού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Κατά τη χρήση των μοντέλων της φάσης μοντελοποίησης , τα σχέδια PHEPR θα πρέπει να περιλαμβάνουν διαφορετικά́ σενάρια επιχειρησιακής απόκρισης, αλλά́ να επιτρέπουν την εφαρμογή των σχεδιαζόμενων μέτρων απόκρισης με ευέλικτο τρόπο. Τα μέτρα μπορούν να εφαρμοστούν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές [ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες σε χρόνο και εποχικότητα (καλοκαίρι, χειμώνας κ.λπ.), την εξάπλωση της έκτακτης ανάγκης και την ένταση του συμβάντος. Θα πρέπει επίσης να είναι δυνατή η προσαρμογή, η αναβολή ή η ακύρωση].
Όλα τα σχέδια PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο θα πρέπει να καθορίζουν τους ρόλους και τις ευθύνες των σχετικών ενδιαφερομένων που θα συμμετάσχουν στην εφαρμογή τους (αρχές, μη κυβερνητικές οργανώσεις, συμμετέχοντες στον ιδιωτικό τομέα, εμπειρογνώμονες για παροχή συμβουλών κ.λπ.).
Όλα τα σχέδια PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο θα πρέπει να ενσωματώνουν δραστηριότητες ανάκτησης και μετάβασης (συμπεριλαμβανομένης της αναπλήρωσης αποθεμάτων και υλικών για επιστροφή στις κανονικές δραστηριότητες μετά από έκτακτη ανάγκη Δημόσιας Υγείας). Επίσης, η αποτελεσματικότητα όλων των μέτρων αντιμετώπισης που εφαρμόζονται θα πρέπει να αξιολογείται με τυποποιημένα πρωτόκολλα και εγκεκριμένες μεθοδολογίες, όπως και η συνολική ανταπόκριση, και τα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την αναθεώρηση του σχεδίου και άλλων σχεδίων για έκτακτα περιστατικά́ Δημόσιας Υγείας με παρόμοια αίτια και επιδημιολογικές εξελίξεις.
Στα σχέδια PHEPR και στους μηχανισμούς για την αποκλιμάκωση των μέτρων αντιμετώπισης θα πρέπει να περιλαμβάνονται όρια/κατώφλια με βάση τον κίνδυνο για τον προσδιορισμό του τέλους έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία σε εθνικό και πιθανώς σε επίπεδο Περιφερειών.
4) Φάση 1.4: Δημιουργία μόνιμου μηχανισμού τακτικής αξιολόγησης και αναθεώρησης των Εθνικών και Περιφερειακών σχεδίων PHEPR.
Το σύστημα ετοιμότητας για τη δημόσια υγεία θα πρέπει να επανεξετάζεται τακτικά μέσω μιας διαφανούς διαδικασίας αξιολόγησης από ομότιμους εμπειρογνώμονες για να ενισχυθεί η εφαρμογή των βασικών ικανοτήτων που απαιτούνται από τον ΔΥΚ.
Για τα σχέδια PHEPR, μια αναθεώρηση πραγματοποιείται συστηματικά μετά από κάθε συμβάν, αλλά ο Ανάδοχος καλείται να καθορίσει σε συνεργασία με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους τις λεπτομέρειες αυτής της διαδικασίας (ιδίως τη μεθοδολογία, τη συχνότητα, τους συμμετέχοντες) και να περιγράψει τις απαραίτητες οδηγίες ή διαδικασίες ή κανονισμούς που θα εγκριθούν από το Υπουργείο Υγείας για την εφαρμογή αυτής της διαδικασίας.
5) Φάση 1.5: Εκπαίδευση του προσωπικού στις νέες διαδικασίες ανάπτυξης Σχεδίων PHEPR (Εθνικού και Περιφερειακού).
Προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της διαδικασίας που στοχεύει στην ανάπτυξη και αναθεώρηση του PHEPR, υπάρχει ανάγκη το προσωπικό που εμπλέκεται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο να κατέχει την αντίστοιχη μεθοδολογία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι ακόλουθες εκπαιδεύσεις θα πρέπει να παραδοθούν από τον Ανάδοχο κατά τις διάφορες φάσεις που περιγράφονται στις προηγούμενες παραγράφους:
- Εκπαίδευση στην εκτίμηση επικινδυνότητας έκτακτων περιστατικών Δημόσιας Υγείας (για 30 στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής του Υπουργείου Υγείας, Διεύθυνση Ετοιμότητας και Απόκρισης του ΕΟΔΥ, Υγειονομικές Περιφέρειες (Υ.ΠΕ)).
- Εκπαίδευση στη μοντελοποίηση σεναρίων παρέμβασης για έκτακτα περιστατικά Δημόσιας Υγείας με χρήση του εργαλείου.
- Εκπαίδευση μέσω Web για την ανάπτυξη σχεδίων PHEPR σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο (χρησιμοποιώντας ένα τυπικό διαδικτυακό εργαλείο).
ΕΠΙΠΕΔΟ 2: Ψηφιακός μηχανισμός ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR)
Η Αρχιτεκτονική και το σχέδιο υλοποίησης του Ψηφιακού Μηχανισμού PHEPR στοχεύει στη διαχείριση των ροών εργασίας της διαδικασίας διαχείρισης περιστατικών/ροών εργασιών που περιγράφεται στο Επίπεδο 1, το οποίο αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του συστήματος PHEPR, με τα απαραίτητα εργαλεία για την υποστήριξή του.
Στο Επίπεδο 2 υλοποιείται ένας ολοκληρωμένος ψηφιακός μηχανισμός, με τη μορφή των κατάλληλων συνδεδεμένων υποσυστημάτων λογισμικού, ο οποίος θα λειτουργεί ως ένα κατανεμημένο σύγχρονο κέντρο επιχειρήσεων του Συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας. Τα υποσυστήματα και η παρεχόμενη λειτουργικότητα θα παρέχουν τη δυνατότητα ελέγχου και διοίκησης του μηχανισμού, παρέχοντας έτσι ένα άριστο επίπεδο ετοιμότητας στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών.
Περιλαμβάνει, για παράδειγμα, εύκολη πρόσβαση στις πληροφορίες που απαιτούνται για τη διαχείριση συμβάντων και τη συλλογή δεδομένων από διάφορες πηγές όπως προσδιορίζονται στο Επίπεδο 1. Εδράζεται στη συγκέντρωση δεδομένων από διάφορες πηγές, στην επεξεργασία τους ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες και στην διάθεση αναλυτικής πληροφόρησης υψηλής προστιθέμενης αξίας, τόσο προς κυβερνητικούς χρήστες (Κεντρική Κυβέρνηση, Υπουργείο Υγείας, Δημόσιες Υπηρεσίες, κλπ.) όσο και προς εξωτερικούς χρήστες (π.χ. πολίτες, ανεξάρτητες αρχές, θεσμοί, κλπ.), ώστε να υποστηρίζεται επαρκώς: α) ο κυβερνητικός στρατηγικός σχεδιασμός για τη Δημόσια Υγεία, β) η διαχείριση κρίσεων, γ) η παρακολούθηση της ποιότητας των υπηρεσιών που σχετίζονται με τη Δημόσια Υγεία προς τους πολίτες, δ) ο σχεδιασμός νέων υπηρεσιών και γενικότερα η υποστήριξη της διαδικασίας παροχής ενημέρωσης/ πληροφόρησης και της λήψης αποφάσεων.
Ένα τέτοιο σύστημα πληροφοριών θα πρέπει να υποστηρίζει όλες τις λειτουργίες του PHEPR και να έχει την ικανότητα:
- να διασφαλίζει την ασφάλεια των δεδομένων, το απόρρητο και την εμπιστευτικότητα,
- να διασφαλίζει την αδιάλειπτη λειτουργία των συστημάτων, και
- να υιοθετεί πρότυπα δεδομένων και τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, που να εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, να λειτουργούν αμφίδρομα και απρόσκοπτα με όλα τα διαθέσιμα σχετικά εθνικά συστήματα πληροφορικής υγείας.
Το πληροφοριακό σύστημα PHEPR που ζητείται θα πρέπει να περιλαμβάνει γενικά τα εξής παρακάτω βασικά στοιχεία:
- Διαχείριση Πόρων (ηγεσίας, πολιτικές, οικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι, υποδομές), όπως αυτές προβλέπονται και αποτυπώνονται στις επιχειρησιακές ροές και διαδικασίες που θα προκύψουν.
- Παρακολούθηση Δεικτών (π.χ. νοσηρότητα, θνησιμότητα, περιβαλλοντικοί κίνδυνοι, διαθεσιμότητα και ετοιμότητα πόρων για την υγεία, κάλυψη εμβολίων).
- Διαχείριση Δεδομένων (π.χ. συλλογή, διαχείριση, διασφάλιση ποιότητας, επεξεργασία, συλλογή, ανάλυση και οπτικοποίηση δεδομένων και παρουσίαση γεωχωρικών πληροφοριών).
- Αξιοποίηση και Συσχέτιση Πηγών δεδομένων (π.χ. κοινά́ επιχειρησιακά́ σύνολα δεδομένων, δεδομένα υγειονομικών Φορέων, αναφορές από περιφερειακές και τοπικές ομάδες διαχείρισης υγείας υγειονομικό δυναμικό, επιτήρηση ανθρώπων και ζώων, εργαστήρια, δεδομένα για αποθέματα φαρμάκων και εμπορευμάτων, οικονομικά́ δεδομένα κ.λπ.).
- Μια συνεργατική πλατφόρμα για επικοινωνία και ανταλλαγή πληροφοριών.
- Εκθέσεις και Αναφορές (π.χ. αναφορές κατάστασης, 3W (ποιος κάνει τι, πού και πότε), στατιστικά́ στοιχεία περίληψης περιπτώσεων, εκθέσεις μέσων/επικοινωνίας, οικονομικές εκθέσεις, εκθέσεις διανομής εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας κ.λπ.).
- Να δίνει τη δυνατότητα διενέργειας ανάλυσης κόστους/οφέλους (cost/benefit analysis) για διαφορετικές δράσεις.
- Να περιλαμβάνει προβλεπτικά́ μοντέλα.
Το ΕΠΙΠΕΔΟ 2 περιλαμβάνει τις ακόλουθες Φάσεις υλοποίησης:
1) Φάση 2.1: Εκπόνηση Αναλυτικής Μελέτης Εφαρμογής για κάθε υπηρεσία και υποσύστημα.
Βασικός στόχος της Φάσης είναι η εκτίμηση και ιεράρχηση όλων των απαραίτητων ενεργειών για την επιτυχή ολοκλήρωση των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων του Έργου, με σκοπό τον βέλτιστο σχεδιασμό εκτέλεσης των επιμέρους δραστηριοτήτων σε σχέση με τον ψηφιακό μηχανισμό PHEPR. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης Φάσης, ο Ανάδοχος θα εκπονήσει λεπτομερές πλάνο υλοποίησης (Μελέτη Εφαρμογής) του ψηφιακού μηχανισμού ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR).
2) Φάση 2.2: Σχεδιασμός Υποσυστημάτων.
3) Φάση 2.3: Ανάπτυξη και Παραμετροποίηση υποσυστημάτων
Βασικός στόχος της Φάσης, είναι η προμήθεια ή / και ανάπτυξη, εγκατάσταση, παραμετροποίηση, διασύνδεση και θέση σε πλήρη παραγωγική λειτουργία των υποσυστημάτων (συμπεριλαμβανομένου του τυποποιημένου λογισμικού όπου και αν έχει εφαρμογή), ως απαραίτητες υποδομές και συστήματα για την υλοποίηση του ψηφιακού μηχανισμού ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR).
4) Φάση 2.4: Εκπαίδευση χρηστών σε σχέση με τη λειτουργία του μηχανισμού ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR)
Στο πλαίσιο των σχετικών υπηρεσιών θα διαμορφωθεί, πρωτίστως, και θα παραχθεί το υλικό με το οποίο θα διεξαχθούν οι εκπαιδεύσεις των χρηστών και των διαχειριστών και εν τέλει θα εκπαιδευτούν οι διαχειριστές των Δεδομένων για τις ανάγκες του μηχανισμού ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR), και επιλεγμένοι χρήστες του
5) Φάση 2.5: Υπηρεσίες πιλοτικής λειτουργίας.
Στο πλαίσιο των σχετικών υπηρεσιών ο στόχος του ελέγχου καλής λειτουργίας (πιλοτική λειτουργία) είναι να παράξει αντικειμενικές αποδείξεις περί του ότι το σύστημα, στο περιβάλλον λειτουργίας του, εκπληρώνει τους σκοπούς για τους οποίους δημιουργήθηκε. Οι σκοποί του συστήματος επιτυγχάνονται όταν οι παρεχόμενες από το σύστημα υπηρεσίες, συμμορφώνονται με προδιαγραφές, απαιτήσεις και περιορισμούς σε ελεγχόμενες συνθήκες λειτουργίας.
Εν συνεχεία, ο ψηφιακός μηχανισμός ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR) συμπεριλαμβανομένων των Κέντρων Ελέγχου και Διαχείρισης, θα τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία (παραγωγική λειτουργία) με το σύνολο του έτοιμου Λογισμικού, Εφαρμογών και Υποσυστημάτων.
ΕΠΙΠΕΔΟ 3: Δράσεις εκπαίδευσης με βασικό προσανατολισμό τις ασκήσεις προσομοίωσης και εκπαίδευσης στην πρακτική εφαρμογή του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Το 3ο επίπεδο δράσεων αφορά σε δράσεις εκπαίδευσης με βασικό προσανατολισμό τις ασκήσεις προσομοίωσης και εκπαίδευσης στην πρακτική εφαρμογή του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Στόχος είναι η άμεση επιχειρησιακή αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού και των μέσων που διαθέτει η Διεύθυνση Επιχειρησιακής Ετοιμότητας Εκτάκτων Καταστάσεων Δημόσιας Υγείας και ο ΕΟΔΥ, όσο και στην προετοιμασία που απαιτείται για την επιχειρησιακή λειτουργία του νέου ολοκληρωμένου Συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας με μία υψηλής ποιότητας, επαρκούς κλίμακας και στοχευμένης διαδικασίας κατάρτισης στελεχών.
Πιο συγκεκριμένα οι δράσεις περιλαμβάνουν:
- Εκτίμηση Αναγκών και Σχέδιο Εφαρμογής Εκπαίδευσης του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
- Δημιουργία εκπαιδευτικού περιεχομένου, προσαρμοσμένο στο εθνικό και στα περιφερειακά σχέδια PHEPR .
- Δράσεις εκπαίδευσης εμπλεκομένων στελεχών στο εθνικό και στα περιφερειακά προγράμματα.
- Εκτίμηση Αναγκών Πρακτικής Εκπαίδευσης (Προσομοιώσεων) και Σχέδιο Εφαρμογής Πρακτικής Εκπαιδευτικής Διαδικασίας.
- Δράσεις Πρακτικής Εκπαίδευσης (ασκήσεις προσομοίωσης και εκπαίδευσης στην πρακτική εφαρμογή του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο).
- Μέτρηση αποτελεσματικότητας προσομοιώσεων, μέσω δεικτών απόδοσης (KPIs) και υλοποίηση μηχανισμού ανατροφοδότησης παρατηρήσεων και αναπροσαρμογής PHEPR.
- Εκπαιδευτικά σεμινάρια επικοινωνίας εκπροσώπων τύπου σχετικά με τη διαχείριση κρίσεων υγειονομικού χαρακτήρα – Διεξαγωγή σεμιναρίων, παράδοση εκπαιδευτικού περιεχομένου, πιστοποιήσεις/ βεβαιώσεις συμμετεχόντων.
- Εκπόνηση επικοινωνιακής στρατηγικής και σχεδίου δράσης για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση εμπλεκομένων και κοινού σε σχέση με το νέο ολοκληρωμένο Σύστημα Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας με στόχο την εμπέδωση κλίματος εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας για το εθνικό σύστημα PHEPR και εκπόνηση οδηγιών για τον τρόπο επικοινωνιακής αντιμετώπισης κρίσεων υγειονομικού χαρακτήρα και του πλαισίου επικοινωνίας και ενημέρωσης κοινού
Το ΕΠΙΠΕΔΟ 3 περιλαμβάνει τις ακόλουθες Φάσεις υλοποίησης:
Φάση 3.1: Εκτίμηση Αναγκών και Ανάπτυξη Σχεδίου Εφαρμογής Εκπαίδευσης στο σύστημα PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Η 1η Φάση του 3ου ΕΠΙΠΕΔΟΥ του Έργου αφορά στην Εκτίμηση Αναγκών και Σχέδιο Εφαρμογής Εκπαίδευσης του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Ο Ανάδοχος θα μελετήσει διεξοδικά τα παραδοτέα, της κατευθυντήριες οδηγίες την Αναθέτουσας Αρχής, τις παρατηρήσεις και τα σχόλια των ενδιαφερόμενων φορέων και θα σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Εφαρμογής Εκπαίδευσης του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
2) Φάση 3.2: Δημιουργία σε συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς (stakeholders), εκπαιδευτικού περιεχομένου, προσαρμοσμένο στο εθνικό και στα περιφερειακά σχέδια PHEPR.
Βασικός στόχος της Φάσης είναι η δημιουργία πρωτότυπου εκπαιδευτικού περιεχομένου, προσαρμοσμένο στο εθνικό και στα περιφερειακά́ σχέδια PHEPR για την αποτελεσματική λειτουργία του ψηφιακού μηχανισμού ετοιμότητας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR).
3) Φάση 3.3: Εκτίμηση Αναγκών Πρακτικής Εκπαίδευσης (Προσομοίωση βασισμένη σε σενάρια που θα αναπτυχθούν από τον Ανάδοχο με τα ενδιαφερόμενα μέρη και Σχέδιο Υλοποίησης Διαδικασίας Πρακτικής Εκπαίδευσης.
Βασικός στόχος της Φάσης είναι η Εκτίμηση Αναγκών Πρακτικής Εκπαίδευσης (Προσομοιώσεων) και Σχέδιο Εφαρμογής της στο πλαίσιο του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Ο Ανάδοχος θα μελετήσει διεξοδικά τα παραδοτέα, της κατευθυντήριες οδηγίες την αναθέτουσας αρχής, τις παρατηρήσεις και τα σχόλια των ενδιαφερόμενων φορέων και θα σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο
4) Φάση 3.4: Δράσεις Πρακτικής Εκπαίδευσης ( αφενός ασκήσεις προσομοίωσης και ασκήσεις επί χάρτου καθώς και πρότυπα (templates) για την υλοποίηση μελλοντικών ασκήσεων και αφετέρου εκπαίδευση στην πρακτική εφαρμογή του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο). Περιλαμβάνεται και η μέτρηση αποτελεσματικότητας προσομοιώσεων, μέσω δεικτών απόδοσης (KPIs) και η υλοποίηση μηχανισμού ανατροφοδότησης παρατηρήσεων και αναπροσαρμογής PHEPR.
Βασικός στόχος της Φάσης είναι η υλοποίηση Πρακτικής Εκπαίδευσης (ασκήσεις προσομοίωσης και εκπαίδευσης στην πρακτική εφαρμογή του συστήματος PHEPR σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο)
5) Φάση 3.5: Εκπαιδευτικά σεμινάρια επικοινωνίας εκπροσώπων τύπου σχετικά με τη διαχείριση κρίσεων υγειονομικού χαρακτήρα. Παρακολούθηση σεμιναρίων, παράδοση εκπαιδευτικού περιεχομένου.
Βασικός στόχος της Φάσης είναι η διενέργεια από τον Ανάδοχο εκπαιδευτικών σεμιναρίων επικοινωνίας εκπροσώπων τύπου σχετικά́ με τη διαχείριση κρίσεων υγειονομικού χαρακτήρα.
ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται για χρονικό διάστημα πέντε (5) μηνών.
