ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Το Υποέργο αφορά στην πρόληψη και τον έλεγχο των Λοιμώξεων που Σχετίζονται με τη Φροντίδα Υγείας (ΛΣΦΥ), καθώς και της μικροβιακής αντοχής (ΜΑ) και στοχεύει στην επιτήρηση των πιο συχνών ΛΣΦΥ, στην ανάπτυξη τεκμηριωμένων κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψή τους, στην εκπαίδευση για την πρόληψη και τον έλεγχο των ΛΣΦΥ όλων των κατηγοριών των εργαζομένων σε Μονάδες Φροντίδας Υγείας, αλλά και σε φροντιστές ασθενών και ασθενείς, στη βελτίωση της συμμόρφωσης του προσωπικού με επιλεγμένες πρακτικές πρόληψης και, τέλος, στην επιτήρηση της κατανάλωσης των αντιβιοτικών. Ο ΕΟΔΥ θα ενισχύσει την ικανότητα ανταπόκρισης του Εθνικού Συστήματος Υγείας στην πρόληψη και τον έλεγχο των ΛΣΦΥ σε όλο στο φάσμα της Υγειονομικής Περίθαλψης.
Το Υποέργο 5 περιλαμβάνει τις ακόλουθες δράσεις:
Δράση 1: Ανάπτυξη ολοκληρωμένου πλαισίου πρόληψης και ελέγχου ΛΣΦΥ
Η Ενίσχυση με ανθρώπινο δυναμικό αφορά σε πρόσληψη με σύμβαση έργου 24 εκπαιδευτών -ελεγκτών και 66 ατόμων προσωπικού πεδίου, κατανεμημένων σε όλη την επικράτεια. Επιπλέον, θα προσληφθούν 4 στατιστικοί με σύμβαση έργου για επεξεργασία δεδομένων με σκοπό να υποστηρίξουν τις υπηρεσίες του ΕΟΔΥ για τη δημιουργία περιοδικών αναφορών.
Οι παραπάνω θα συμμετάσχουν στις ακόλουθες 3 υποδράσεις:
Υποδράση 1: Επιτήρηση των ΛΣΦΥ, της κατανάλωσης αντιμικροβιακών και της συμμόρφωσης με πρακτικές πρόληψης
Η εφαρμογή δραστηριοτήτων επιτήρησης είναι ένα απαραίτητο εργαλείο για τη μείωση των Λοιμώξεων που Σχετίζονται με τη Φροντίδα Υγείας (ΛΣΦΥ), αλλά και της μείωσης κατανάλωσης αντιμικροβιακών και της βελτίωσης πρακτικών πρόληψης των ΛΣΦΥ, καθώς αποτελούν το πρώτο βήμα, το οποίο είναι ο προσδιορισμός του προβλήματος. Επιπλέον, έχει αποδειχθεί ότι η διεξαγωγή δραστηριοτήτων επιτήρησης, ιδίως εάν είναι παρατεταμένη και συνοδεύεται από ανατροφοδότηση (feedback) των μονάδων υγείας, παρακολούθηση και αξιολόγηση των διαχρονικών δεδομένων, μπορεί να βοηθήσει στην αύξηση της ευαισθητοποίησης των επαγγελματιών υγείας και των διοικήσεων των μονάδων υγείας, συμβάλλοντας κατ’ αυτό τον τρόπο στη μείωση των ΛΣΦΥ και την ορθολογική χρήση αντιμικροβιακών.
Στο πλαίσιο αυτό, θα αναπτυχθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο επιτήρησης, το οποίο θα εφαρμοστεί πιλοτικά σε 55 επιλεγμένα νοσοκομεία της χώρας και το οποίο θα επιτρέπει τη συλλογή αξιόπιστων δεδομένων για:
- τις ΛΣΦΥ και συγκεκριμένα τις εξής: Μικροβιαιμίες που σχετίζονται με κεντρική γραμμή (CLABSI – Central Line Associated Infections), ουρολοιμώξεις που σχετίζονται με τη χρήση ουροκαθετήρα (CAUTI – Catheter Associated Urinary Tract Infections), επιπλοκές που σχετίζονται με τη χρήση αναπνευστήρα (VAE – Ventilator Associated Events), λοιμώξεις χειρουργικού πεδίου (SSIs)
- την κατανάλωση αντιμικροβιακών
- τη συμμόρφωση με πρακτικές πρόληψης (π.χ. υγιεινή χεριών)
Τα δεδομένα που θα συλλέγονται μέσω του συστήματος επιτήρησης θα συμβάλλουν:
- Στην αποτύπωση και παρακολούθηση του μεγέθους του προβλήματος των ΛΣΦΥ (επίπτωση/επιπολασμός), του είδους των ΛΣΦΥ και του είδους παθογόνων που τις προκαλούν σε κάθε μονάδα φροντίδας υγείας.
- Στην αποτύπωση και παρακολούθηση του μεγέθους του προβλήματος της υπερκατανάλωσης αντιμικροβιακών.
- Στην ανίχνευση εσφαλμένων πρακτικών από τους επαγγελματίες υγείας, οι οποίοι δύνανται να συμβάλλουν στην αύξηση των ΛΣΦΥ.
- Στην ανίχνευση πληθυσμών υψηλού κινδύνου για εμφάνιση ΛΣΦΥ.
- Στην έγκαιρη ανίχνευση τυχόν επιδημικών εξάρσεων.
- Στον σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων για την πρόληψη τωνΛΣΦΥ για κάθε δομή υγείας.
- Στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων που θα σχεδιαστούν.
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης δράσης θα λάβουν χώρα τα εξής:
- Στελέχωση των 55 επιλεγμένων νοσοκομείων με 66 κατάλληλα εκπαιδευμένα άτομα, τα οποία θα ενταχθούν στις επιτροπές λοιμώξεων των νοσοκομείων και θα πραγματοποιούν την επιτήρηση.
- Συλλογή και καταχώριση δεδομένων επιτήρησης από το αρμόδιο προσωπικό.
- Ανάλυση δεδομένων από τους στατιστικούς και δημιουργία μηνιαίων αναφορών με τα δεδομένα που θα έχουν συλλεχθεί και καταχωρηθεί από το προσωπικό που θα στελεχώσει τα νοσοκομεία στην ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής ΛΣΦΥ, πρακτικών πρόληψης και κατανάλωσης αντιμικροβιακών.
Υποδράση 2: Εκπαίδευση στην πρόληψη και τον έλεγχο ΛΣΦΥ
Ανάπτυξη εκπαιδευτικού προγράμματος σχετικά με τις πρακτικές πρόληψης και ελέγχου ΛΣΦΥ. Θα απευθύνεται στους επαγγελματίες υγείας, λοιπούς εργαζόμενους στον χώρο της υγείας, φροντιστές ασθενών και ασθενείς, θα ορίζει μαθησιακά αποτελέσματα και εκπαιδευτικά εργαλεία και θα παρέχεται πιστοποίηση κατόπιν εξετάσεων. Το εκπαιδευτικό υλικό θα ετοιμαστεί από ακαδημαϊκούς φορείς (Δράση 2).
Στόχοι της υποδράσης είναι:
- Ο τομέας της υγείας να στελεχώνεται από ένα κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό στην πρόληψη και τον έλεγχο των ΛΣΦΥ, το οποίο θα είναι ικανό να εφαρμόζει με ασφάλεια τις κατάλληλες πρακτικές σε όλα τα επίπεδα της φροντίδας υγείας (πρωτοβάθμια, τριτοβάθμια, Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων, Κέντρα Αποκατάστασης κλπ.).
- Οι φροντιστές ασθενών να γνωρίζουν τις πρακτικές πρόληψης ΛΣΦΥ και να τις εφαρμόζουν.
- Οι πολίτες να γνωρίζουν τις βασικές αρχές πρόληψης λοιμώξεων (π.χ. υγιεινή χεριών).
Η εκπαίδευση των εργαζομένων στον τομέα της υγείας στις πρακτικές πρόληψης και ελέγχου των ΛΣΦΥ θα συμβάλλει:
- Στη συστηματική και συνεχιζόμενη ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού, κατάλληλα και επαρκώς εκπαιδευμένου στις πρακτικές πρόληψης και ελέγχου των ΛΣΦΥ σε όλα τα επίπεδα της φροντίδας.
- Στην αύξηση της συμμόρφωσης στις πρακτικές πρόληψης και ελέγχου ΝΛ.
- Στη μείωση των ΝΛ.
- Στην αποτύπωση των εκπαιδευτικών αναγκών μέσα από την αξιολόγηση των εκπαιδευόμενων.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα θα περιλαμβάνει θεωρία, αλλά και πρακτική άσκηση. Η πρακτική εκπαίδευση του προσωπικού θα γίνει αρχικά σε επιλεγμένα νοσοκομεία μέσω των 24 επαγγελματιών υγείας που θα προσληφθούν για το σκοπό αυτό, θα εκπαιδευτούν από τον ΕΟΔΥ μέσω του εκπαιδευτικού μοντέλου “Train the trainers” σε πρακτικές πρόληψης και ελέγχου ΛΣΦΥ και θα λάβουν την αντίστοιχη πιστοποίηση. Οι “νέοι” εκπαιδευτές θα εκπαιδεύσουν μέσω του ίδιου μοντέλου άτομα που θα έχουν οριστεί από το κάθε νοσοκομείο. Σε συνεργασία με τους εκπαιδευτές των νοσοκομείων, θα εκπαιδεύσουν το προσωπικό. Η πρακτική άσκηση, τηρώντας τη θεωρία, θα είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες της εκάστοτε μονάδας υγείας.
Οι εκπαιδευόμενοι θα ολοκληρώνουν τον κύκλο εκπαίδευσης με γραπτές εξετάσεις και θα λαμβάνουν το αντίστοιχο πιστοποιητικό και μόρια συνεχιζόμενης εκπαίδευσης. Η πιστοποίηση θα έχει ισχύ για 3 χρόνια, ενώ στη συνέχεια οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να επαναλάβουν τον κύκλο εκπαίδευσης. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού προγράμματος από τους εκπαιδευόμενους θα ληφθούν υπόψη, για να εξασφαλιστεί η συνεχής βελτίωσή του.
Υποδράση 3: Παρακολούθηση, έλεγχος και ανατροφοδότηση στην πρόληψη και τον έλεγχο ΛΣΦΥ
Σχεδιασμός πρωτοκόλλου παρακολούθησης και αξιολόγησης του προγράμματος πρόληψης και ελέγχου των ΛΣΦΥ, της υιοθέτησης πρακτικών πρόληψης και ανατροφοδότηση.
Θα περιλαμβάνει την πραγματοποίηση επισκέψεων σε δομές φροντίδας υγείας από τους 24 εκπαιδευτές/ελεγκτές με στόχο τον δειγματοληπτικό έλεγχο και τη σύνταξη τακτικών εκθέσεων παρακολούθησης.
Η συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση του προγράμματος κρίνεται αναγκαία, προκειμένου να:
- εκτιμάται ο βαθμός, στον οποίο οι δράσεις του προγράμματος λαμβάνουν χώρα βάσει πρωτοκόλλου (π.χ. ότι η συλλογή των δεδομένων και η καταχώρηση αυτών γίνεται σωστά),
- εντοπιστούν πτυχές που ενδέχεται να χρήζουν βελτίωσης,
- εκτιμάται ο βαθμός, στον οποίο επιτυγχάνονται οι στόχοι του προγράμματος (π.χ. επίτευξη της επιθυμητής μείωσης των ΝΛ και αύξησης της συμμόρφωσης με τους κανόνες υγιεινής χεριών).
Η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων του ελέγχου (ανατροφοδότηση/feedback), σε όλους τους εμπλεκόμενους/ενδιαφερόμενους μπορούν να συμβάλλουν στην επίτευξη της αλλαγής (ατομική ή οργανωτική αλλαγή), συμπεριλαμβανομένης της διοίκησης του νοσοκομείου και του Υπουργείου Υγείας.
Οι 24 εκπαιδευτές/ελεγκτές θα πραγματοποιούν επισκέψεις στα 55 επιλεγμένα νοσοκομεία, όπου μέσω ειδικών εντύπων (checklists) θα συλλέγουν δεδομένα σχετικά με την ποιότητα των δεδομένων επιτήρησης και τη συμμόρφωση στις πρακτικές ελέγχου και πρόληψης των ΛΣΦΥ.
Επίσης, οι στατιστικοί θα ετοιμάζουν τριμηνιαίες αναφορές με τα αποτελέσματα ελέγχου (monitoring/ audit).
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης υποδράσης θα λάβουν χώρα τα εξής:
- Προετοιμασία του πρωτοκόλλου της διαδικασίας παρακολούθησης των δεικτών επιτήρησης και ελέγχου (monitoring/auditing).
- Επισκέψεις της ομάδας του ΕΟΔΥ για τον έλεγχο σε νοσοκομεία και συλλογή δεδομένων σχετικά με την ορθή συλλογή και καταχώρηση των δεδομένων, καθώς και την ορθή εφαρμογή παρεμβάσεων βελτίωσης πρακτικών πρόληψης και μείωσης των ΝΛ. Οι εν λόγω έλεγχοι θα είναι πιο εντατικοί στην αρχή της εφαρμογής του προγράμματος και η συχνότητά τους θα μειώνεται με το πέρας του χρόνου, ειδικά στα νοσοκομεία που θα εμφανίζουν καλή συμμόρφωση με το πρωτόκολλο του προγράμματος.
- Επεξεργασία των δεδομένων που θα συλλέγονται και καταχωρούνται από το προσωπικό που θα στελεχώσει το πρόγραμμα.
- Επεξεργασία των δεδομένων που θα συλλέγονται κατά τη διαδικασία ελέγχου από το προσωπικό του ΕΟΔΥ.
- Δημιουργία τριμηνιαίων αναφορών με συγκριτικά δεδομένα μεταξύ κλινικών, νοσοκομείων κλπ.
- Αποστολή των προαναφερθέντων αναφορών στα νοσοκομεία.
Δράση 2: Πρωτόκολλα, κατευθυντήριες οδηγίες και εκπαιδευτικό υλικό για την επιτήρηση, την πρόληψη και τον έλεγχο ΛΣΦΥ, καθώς και την ορθή συνταγογράφηση των αντιμικροβιακών παραγόντων για θεραπεία και προφύλαξη
Η ανάπτυξη τεκμηριωμένων εθνικών οδηγιών και κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού υλοποιείται από ακαδημαϊκούς/επιστημονικούς φορείς υπό την καθοδήγηση και τον συντονισμό του ΕΟΔΥ για τους επαγγελματίες υγείας, λοιπούς εργαζόμενους στον χώρο της υγείας, φροντιστές ασθενών και ασθενείς, οι οποίες θα είναι προσβάσιμες μέσω της ιστοσελίδας του ΕΟΔΥ.
Η ανάπτυξη κατευθυντήριων οδηγιών και εκπαιδευτικού υλικού στοχεύει:
- Στη διασφάλιση μιας ενιαίας προσέγγισης στις πρακτικές πρόληψης και ελέγχου ΛΣΦΥ στους χώρους παροχής φροντίδας υγείας σε όλη τη χώρα.
- Στην καθοδήγηση των επαγγελματιών υγείας στην εφαρμογή τεκμηριωμένων πρακτικών πρόληψης και ελέγχου ΛΣΦΥ, με απώτερο στόχο τη μείωσή τους και την ασφάλεια των ασθενών.
- Στην καθοδήγηση των ιατρών για την ορθή συνταγογράφηση των αντιμικροβιακών παραγόντων για θεραπεία και προφύλαξη.
Επιπρόσθετα, η δράση θα συμβάλλει:
- στη μείωση των ΛΣΦΥ,
- στην αύξηση της συμμόρφωσης στις πρακτικές πρόληψης και ελέγχου των ΛΣΦΥ,
- στην ενίσχυση και υποστήριξη του θεσμικού ρόλου των ΕΝΛ, οι οποίες θα βασίζονται στις εθνικές οδηγίες, για να αναπτύξουν τις τοπικές οδηγίες και πρωτόκολλα,
- στην καθιέρωση του θεσμού εθνικών κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψη και τον έλεγχο των ΛΣΦΥ σε όλα τα επίπεδα της φροντίδας,
- στην αύξηση της συμμόρφωσης στην ορθή συνταγογράφηση των αντιμικροβιακών παραγόντων για θεραπεία και προφύλαξη,
- στη μείωση της ΜΑ.
H ανάπτυξη των εθνικών κατευθυντήριων οδηγιών και του αντίστοιχου εκπαιδευτικού υλικού για την πρόληψη και τον έλεγχο των ΛΣΦΥ, θα ανατεθεί σε ακαδημαϊκούς/επιστημονικούς φορείς. Οι οδηγίες και το εκπαιδευτικό υλικό θα χωρίζονται σε κατηγορίες: για επαγγελματίες υγείας, για φροντιστές ασθενών και για το κοινό. Επίσης, θα σχεδιαστεί εκπαιδευτικό υλικό για το προσωπικό καθαριότητας.
Η ανάπτυξη οδηγιών για την ορθή συνταγογράφηση των αντιμικροβιακών παραγόντων για θεραπεία και προφύλαξη θα ανατεθεί σε ακαδημαϊκούς/επιστημονικούς φορείς. Επιπλέον, στο πλαίσιο της Δράσης θα διοργανωθεί παρουσίαση και εκπαίδευση διαδικτυακά, στο σύνολο των νοσοκομείων, των νέων εργαλείων δήλωσης χρήστη και αυτοματοποιημένης δήλωσης καταγραφών νοσοκομείων στο μηχανισμό PHS και χρήσης των διατιθέμενων από το μηχανισμό PHS εργαλείων συγκριτικών αναλύσεων και παρακολούθησης εξέλιξης μεγεθών.
Δράση 3: Επιτήρηση αποικισμού επιλεγμένων ομάδων ασθενών σε νοσοκομεία (ΔΕΝ ΘΑ ΥΛΟΠΟΙΗΘΕΙ)
H επιτήρηση του αποικισμού των ασθενών κατά την είσοδό τους στην ΜΕΘ, αλλά και επιλεκτικά σε κάποιες ομάδες ασθενών που πρόκειται να εισαχθούν στις κλινικές, είναι απαραίτητη για τον έλεγχο των λοιμώξεων. Η επιτήρηση των αποικισμών αφορά στην έγκαιρη ανίχνευση μικροοργανισμών που παράγουν, για παράδειγμα, καρβαπενεμάση, ΜΕCA/B, ΕSBL, κλπ., και είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της μετάδοσης αυτών αλλά και την στενευμένη, κατάλληλη εμπειρική αγωγή. Οι ασθενείς με αποικισμό μπορούν να αναγνωριστούν με προσυμπτωματικό έλεγχο δειγμάτων ορθού ή ρινικού επιχρίσματος (σταφυλόκοκκος).
Η δράση αυτή περιλαμβάνει:
- Πρωτόκολλο για την επιτήρηση του αποικισμού.
- 1 νοσηλευτής, με μίσθωση έργου, για κάθε νοσοκομείο που θα συμμετάσχει στο πρόγραμμα για λήψη των δειγμάτων (8 νοσηλευτές).
- 2 νοσηλευτές, με μίσθωση έργου, για τον ΕΟΔΥ για συντονισμό της δράσης.
- Λήψη και Ανάλυση των δειγμάτων ορθικού επιχρίσματος από τους ασθενείς ως εξής:
- Συμβατικές καλλιέργειες αποικισμού για MDRO και στους αποικισμένους ασθενείς, έλεγχος καρβαπενεμάσης (CARBA 5).
- Μοριακός έλεγχος για ανίχνευση των 5 πιο συχνών καρβαπενεμασών (BD max ή άλλο).
- Ανάλυση δεδομένων και δημιουργία τριμηνιαίων αναφορών με τα δεδομένα που θα έχουν συλλεχθεί από τις αναλύσεις δειγμάτων για τον έλεγχο αποικισμο
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
Ο προϋπολογισμός του Υποέργου ανέρχεται στο ποσό των 3.895.861,00 € (συμπ. ΦΠΑ).
