ΕΡΓΟ ««Επιχορήγηση του ΝΠΙΔ με ονομασία ΕΟΔΥ για την υλοποίηση της «Λειτουργικής Αναδιοργάνωσης του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ)», με κωδικό ΟΠΣ ΤΑ 5201552, της Δράσης με ID «16783 – Υλοποίηση Προγράμματος Πρόληψης της Δημόσιας Υγείας «Σπύρος Δοξιάδης»»
Για το Υπουργείο Υγείας (Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας) ο ΕΟΔΥ αποτελεί τον βασικό πυλώνα του Συστήματος Δημόσιας Υγείας σε σχέση με την ετοιμότητα, την επιτήρηση και την αντιμετώπιση των απειλών για τη Δημόσια Υγεία στη χώρα.
Ως αποτέλεσμα της αξιολόγησης του Οργανισμού, στο πλαίσιο της Τεχνικής βοήθειας από τη DG REFORM Technical Support (TS) Action “Reform of the Public Health System in Greece” προέκυψαν ανάγκες βελτίωσης της επιχειρησιακής του ικανότητας σε τομείς όπως α) του Μηχανισμού Επιδημιολογικής Επιτήρησης Δημόσιας Υγείας (Public Health Surveillance /PHS), β) του συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR), γ) της διακυβέρνησης, δ) της εσωτερικής λειτουργίας, ε) της ψηφιακής και φυσικής ασφάλειας, στ) της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και της επιχειρησιακής συνέχειας.
Ο στόχος του έργου αυτού είναι να αναβαθμίσει τον Οργανισμό, βοηθώντας τον να αντιμετωπίσει ουσιαστικά τις ελλείψεις που εμφανίζονται σε επιμέρους τομείς λειτουργίας. Με το έργο αυτό διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία του μακροπρόθεσμα προκειμένου να επιτελέσει το σημαντικό του ρόλο στο πλαίσιο του Συστήματος Δημόσιας Υγείας.
Το έργο θα υλοποιηθεί μέσα από επιμέρους υποέργα/συμβάσεις και χωρίζεται σε 4 πυλώνες και δράσεις:
Πυλώνας 1:
- Τεχνική υποστήριξη.
- Διασφάλιση της απαραίτητης τεχνικής υποστήριξης υλοποίησης του Έργου.
Πυλώνας 2:
- Λειτουργική αναδιοργάνωση του συστήματος παρακολούθησης της υγείας του πληθυσμού.
- Καθορισμός πρότυπων διαδικασιών (SOPs) και προτύπων ποιότητας λειτουργίας.
- Βελτίωση νομικού & κανονιστικού πλαισίου.
- Ανάπτυξη ενός νέου ολοκληρωμένου Μηχανισμού Επιδημιολογικής Επιτήρησης.
- Ενίσχυση της Επιδημιολογικής Επιτήρησης μέσω της δημιουργίας Δικτύου Εργαστηρίων.
- Πρόληψη και έλεγχος Λοιμώξεων που Σχετίζονται με τη Φροντίδα Υγείας και Μικροβιακής Αντοχής.
Πυλώνας 3:
- Βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μηχανισμών ταχείας αντίδρασης για την αντιμετώπιση εκτάκτων κινδύνων και απειλών.
- Υποδομές, συστήματα και υπηρεσίες για την υποστήριξη ενός νέου Συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας ( PHEPR).
- Ανάπτυξη Περιφερειακών Μονάδων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας.
Πυλώνας 4:
- Ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
- Προετοιμασία για την πιστοποίηση του ΕΟΔΥ.
- Υποδομές φυσικής ασφάλειας και ασφάλειας πληροφοριών και επιχειρησιακής συνέχειας.
- Πιστοποίηση ποιότητας κατά ISO.
- Προμήθεια Εκπαιδευτικής πλατφόρμας.
- Παροχή Υπηρεσιών Διοργάνωσης Εκπαιδευτικών Σεμιναρίων.
- Μετατροπή εκπαιδευτικού υλικού σε ψηφιακή μορφή.
- Ιδρυση, οργάνωση, λειτουργία και πιστοποίηση εργαστηρίου Βιοασφάλειας επιπέδου ΙΙΙ στο ΚΕΔΥ.
- Προμήθεια εξοπλισμού.
- Παροχή εκπαιδευτικού έργου.
Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης της Δημόσιας Υγείας «Σπύρος Δοξιάδης»
Η βελτίωση του επιπέδου υγείας του πληθυσμού σχετίζεται με την πρόληψη, την αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας και τον περιορισμό ή την εξάλειψη των παραγόντων κινδύνου της Δημόσιας Υγείας. Στο πλαίσιο αυτό είναι αναγκαίο να ληφθεί υπόψη ότι στη σύγχρονη κοινωνία η ανθρώπινη υγεία επηρεάζεται και από περιβαλλοντικούς και συμπεριφορικούς παράγοντες.
Αν και τις δύο τελευταίες δεκαετίες το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση στην Ελλάδα αυξάνεται και βρίσκεται ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (81,1 έτη έναντι 80,6 έτη), η χώρα αντιμετωπίζει μια σειρά από προκλήσεις, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι μακροχρόνιες κοινωνικο-οικονομικές ανισοτιμίες στην υγεία, η αύξηση της νοσηρότητας που σχετίζεται με συμπεριφορικούς παράγοντες και τον τρόπο ζωής, όπως ο υψηλός επιπολασμός του καπνίσματος και οι υψηλοί δείκτες αύξησης του σωματικού βάρους και παχυσαρκίας που συμβάλλουν στην κακή κατάσταση της υγείας του πληθυσμού και δημιουργούν πιέσεις στο σύστημα υγείας. Επιπλέον των παραπάνω, στους παράγοντες κίνδυνου συγκαταλέγονται η επιδείνωση της ψυχικής υγείας του πληθυσμού, οι ανάγκες υγείας των μεταναστών και των προσφύγων που φτάνουν στη χώρα και η αύξηση του επιπολασμού και της επίπτωσης των μεταδοτικών ασθενειών.
Αναμφισβήτητα οι προκλήσεις είναι πολλές και μεγάλες. Ανταποκρινόμενη σε αυτές τις προκλήσεις η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας, έχει αναλάβει ένα έργο μείζονος και κομβικής σημασίας, που αφορά στην αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό των δομών και των πολιτικών Δημόσιας Υγείας στην χώρα μας.
Είναι γεγονός ότι το ειδικό βάρος της Δημόσιας Υγείας μεγεθύνεται εξαιτίας του σύνθετου και πολύπλοκου χαρακτήρα των νοσημάτων και των σύγχρονων προκλήσεων της υγειονομικής πολιτικής. Ο πρόσφατος νόμος για τη Δημόσια Υγεία, περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις, που αποτελούν παρακαταθήκη για την καλή υγεία των πολιτών και η παρούσα επείγουσα κατάσταση για τη Δημόσια Υγεία επιβάλλει άμεσα μέτρα για την ενίσχυσή της. Οι έρευνες πεδίου σε διεθνές επίπεδο καταλήγουν στο ότι άτομα με χρόνια νοσήματα αποτελούν ευπαθείς ομάδες και νοσούν βαρύτερα από τον ιό, προκαλώντας στα συστήματα περίθαλψης, ακόμα και των προηγμένων χωρών, αδιαχείριστο φόρτο εργασίας. Από την Ετήσια Έκθεση για την Υγεία του Οργανισμού Ανάπτυξης και Οικονομικής Συνεργασίας (State of Health in the EU: Ελλάδα Προφίλ Υγείας, 2019) προκύπτουν αρνητικές επιδόσεις της χώρας στα θέματα που σχετίζονται με την αντιμετώπιση των συμπεριφορικών παραγόντων κινδύνου, που οδηγούν σε χρόνια νοσήματα, αναπηρία και θάνατο. Ειδικότερα, το 42% όλων των θανάτων στην Ελλάδα μπορούν να αποδοθούν σε συμπεριφορικούς παράγοντες κινδύνου (έναντι 39% στην ΕΕ), συμπεριλαμβανομένων του καπνίσματος, των διατροφικών κινδύνων, της κατανάλωσης αλκοόλ και της χαμηλής σωματικής δραστηριότητας. Οι διατροφικοί κίνδυνοι σε συνδυασμό με τη χαμηλή σωματική δραστηριότητα ευθύνονται για περίπου 21% των θανάτων, ενώ περίπου 4% μπορεί να αποδοθεί στην κατανάλωση αλκοόλ. Γίνεται αντιληπτό ότι η αντιμετώπιση των συμπεριφορικών παραγόντων κινδύνου, οδηγεί σε μείωση της επίπτωσης χρόνιων νοσημάτων των ευπαθών ατόμων και ως εκ τούτου μείωση της πίεσης του υγειονομικού συστήματος.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «Σπύρος Δοξιάδης» στοχεύει στη βελτίωση αυτών των δεικτών και εντάχθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία από το Ελληνικό Κοινοβούλιο με τον πρόσφατο νόμο 4675/2020 – ΦΕΚ 54/Α/11-3-2020. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω, οι προτεραιότητες της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Υγείας για την βελτίωση και προάσπιση της Δημόσιας Υγείας, είναι οι εξής:
- Η παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού, καθώς και των παραγόντων κινδύνου που την επηρεάζουν και την επιβαρύνουν.
- Η επιδημιολογική καταγραφή και αξιολόγηση των σημαντικότερων ασθενειών που εμφανίζονται στον ελληνικό πληθυσμό.
- Η καταγραφή και βελτίωση του τρόπου ζωής του πληθυσμού, με στόχο την υγιεινή διαβίωση.
- Η συνεχής ενημέρωση του πληθυσμού για θέματα υγείας και υγιεινής.
- Ο ανασχεδιασμός, ο συντονισμός και η αξιολόγηση των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με στόχο την βελτίωση της ποιότητας ζωής του πληθυσμού.
- Η καταγραφή, αξιολόγηση και κάλυψη των βασικών αναγκών υγείας του πληθυσμού.
- Η παρακολούθηση και ο έλεγχος των μολυσματικών ασθενειών και η παρεμπόδιση εξάπλωσής τους.
- Ο έλεγχος των φυσικών πόρων, των αποβλήτων, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης κ.λπ., με στόχο την περιβαλλοντική υγεία.
- Ο αυξημένος υγειονομικός έλεγχος στις πύλες εισόδου της χώρας.
- Η δικτύωση των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας (κεντρικών και περιφερειακών) με τις υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και τις αντίστοιχες νοσοκομειακές και εξωνοσοκομειακές υπηρεσίες του ΕΣΥ και ΠΕΔΥ, ώστε να καλύπτονται αποτελεσματικά όλα τα ανωτέρω.
- Η πρόληψη και μείωση των εξαρτήσεων.
- Η διασύνδεση του εθελοντικού τομέα με το υγειονομικό σύστημα.
Οι στρατηγικοί στόχοι του Προγράμματος «Σπύρος Δοξιάδης» είναι οι κάτωθι:
- Σε επίπεδο Πρωτογενούς Πρόληψης: Παρεμβάσεις και ενέργειες, που στοχεύουν στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης νοσημάτων, αναπηριών ή βλαβών που πραγματοποιούνται πριν από την εμφάνιση αυτών.
- Σε επίπεδο Δευτερογενούς Πρόληψης: Παρεμβάσεις πρώιμης ανίχνευσης υπάρχουσας αλλά όχι κλινικά ορατής νόσου.
- Σε επίπεδο Τριτογενούς Πρόληψης: Παρεμβάσεις, που στοχεύουν στην πρόληψη της ανικανότητας, την αποκατάσταση των βλαβών, καθώς και την πρόληψη των υποτροπών από μία κλινικά ορατή νόσο και την υποστήριξη των ατόμων να αντιμετωπίσουν μακροχρόνια και σύνθετα προβλήματα, καθώς και βλάβες της υγείας τους με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικής τους ικανότητας, της ποιότητας ζωής και του προσδόκιμου επιβίωσης.
- Λειτουργικός εκσυγχρονισμός συστήματος Δημόσιας Υγείας: Παρεμβάσεις που στοχεύουν στην οργανωτική και διοικητική μεταρρύθμιση του Συστήματος Δημόσιας Υγείας.
Η διάρθρωση του ΕΠΠ «ΣΔ» σε Άξονες Στρατηγικής, Επιχειρησιακούς Στόχους και Πεδία Παρέμβασης αποτυπώνεται στο παρακάτω σχήμα:

Η Πράξη αφορά στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου Συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR), στοιχείο κρίσιμο για την βελτίωση της ικανότητας του Συστήματος Δημόσιας Υγείας και υγειονομικής περίθαλψης, των κοινοτήτων και των ατόμων: να αποτρέπουν, να προστατεύουν, να ανταποκρίνονται γρήγορα και να αποκαθιστούν τις συνέπειες υγειονομικών κρίσεων, ιδιαίτερα εκείνων των οποίων η κλίμακα, το χρονοδιάγραμμα ή η απρόβλεπτη συνέπεια απειλεί να καταστρέψει τη συμβατική και εύρυθμη λειτουργία του συστήματος υγείας.
Η ετοιμότητα περιλαμβάνει μια συντονισμένη και συνεχή διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης δράσεων προετοιμασίας και ασκήσεων (simulations), που βασίζονται στη μέτρηση της απόδοσης (αποτελέσματα ασκήσεων) και στη λήψη διορθωτικών μέτρων. Ανήκει στο Στρατηγικό Στόχο 4: Λειτουργικός εκσυγχρονισμός Συστήματος Δημόσιας Υγείας που αφορά σε Παρεμβάσεις που στοχεύουν στην μεταρρύθμιση του Συστήματος Δημόσιας Υγείας και συγκεκριμένα στον επιχειρησιακό στόχο 4.1 Λειτουργική Αναδιοργάνωση του Συστήματος Παρακολούθησης της Υγείας του Πληθυσμού:
Η εν λόγω Πράξη και τα Υποέργα της χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Ελλάδα 2.0, με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης-Next Generation EU. Η Πράξη περιλαμβάνει δέκα έξι (16) Υποέργα. Δικαιούχος και Φορέας Υλοποίησης είναι ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Συνολικά, τα Υποέργα είναι τα εξής:
- ΥΠΟΕΡΓΟ 1: Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών τεχνικής και επιχειρησιακής υποστήριξης του ΕΟΔΥ
Το υποέργο αφορά στην παροχή της απαραίτητης τεχνικής υποστήριξης προς τον Φορέα Υλοποίησης και Λειτουργίας, με στόχο την ενίσχυση της διοικητικής του επάρκειας και ικανότητας για την παρακολούθηση της υλοποίησης του συνολικού Έργου. Συγκεκριμένα, η υποστήριξη περιλαμβάνει τη συστηματική βοήθεια προς τις Επιτροπές Παρακολούθησης και Παραλαβής Έργου (ΕΠΠΕ), ενισχύοντας τη διαχείριση, τον συντονισμό και την παρακολούθηση του Έργου καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του. Η πολυπλοκότητα και οι αυξημένες απαιτήσεις του Έργου απαιτούν αποτελεσματικό συντονισμό και οργάνωση, ώστε να τηρούνται τα χρονοδιαγράμματα, να συντονίζονται τα παραδοτέα και να αντιμετωπίζονται άμεσα τα προβλήματα και οι δυσλειτουργίες. - ΥΠΟΕΡΓΟ 2: Καθορισμός Πρότυπων Διαδικασιών (SOPs) και Προτύπων Ποιότητας Λειτουργίας – Βελτίωση νομικού & κανονιστικού πλαισίου
Το υποέργο στοχεύει στη βελτίωση της επιδημιολογικής επιτήρησης και της διασφάλισης ποιότητας στην υγεία, με δράσεις όπως η χαρτογράφηση της υφιστάμενης κατάστασης, η ανάπτυξη και εφαρμογή συστημάτων ποιότητας σύμφωνα με διεθνή πρότυπα και η εκπαίδευση επαγγελματιών. Περιλαμβάνει επίσης οργανωτικές αλλαγές και νέες διαδικασίες επιδημιολογικής επιτήρησης, όπως η δημιουργία Κέντρου Επιχειρήσεων και Ελέγχου (PHS). Παράλληλα, υποστηρίζει την ευθυγράμμιση με τις στρατηγικές της ΕΕ για την υγεία, ενισχύοντας τη συνεργασία και το συντονισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο και προετοιμάζοντας τη συμμόρφωση με νέους κανονισμούς της ευρωπαϊκής ένωσης υγείας. - ΥΠΟΕΡΓΟ 3: Ανάπτυξη ενός νέου ολοκληρωμένου Μηχανισμού Επιδημιολογικής Επιτήρησης
Το υποέργο αφορά στη δημιουργία ενός σύγχρονου Μηχανισμού Επιδημιολογικής Επιτήρησης που βασίζεται σε νέες τεχνολογίες επικοινωνιών και πληροφορικής. Περιλαμβάνει πλήρως υποστηριζόμενες πρότυπες διαδικασίες, πρότυπα ποιοτικού ελέγχου και εργαλεία αυτοματοποιημένης ή κατά δήλωση συλλογής επιδημιολογικών δεδομένων. Εστιάζει στην ασφαλή επεξεργασία δεδομένων, την παραγωγή αναλύσεων επιτήρησης με γεωγραφική και δημογραφική διάσταση και την υποστήριξη κέντρου ελέγχου Επιδημιολογικής Επιτήρησης και αρμόδιων επιτροπών. Παρέχει εκτάκτου ανάγκης αναφορές 24/7/365 από τους καταγραφείς ιατρούς, επικοινωνία και δημοσιοποίηση ευρημάτων και οδηγιών και προώθηση δεδομένων σε κέντρα αναφοράς. Συνθέτει το εφαρμοστικό πλαίσιο λειτουργίας του Μηχανισμού PHS σύμφωνα με τις καθορισμένες διαδικασίες και πρότυπα. Συνδυάζει την ψηφιακή υποστήριξη διαδικασιών, προτύπων ποιότητας, ανάλυσης και επικοινωνίας, παρέχοντας δευτερογενή δεδομένα, αναφορές και ανοιχτά δεδομένα. Υποστηρίζει σχέδια δράσης, διάθεση οδηγιών και παρακολούθηση εφαρμογής τους. Ενισχύει την οργάνωση εθνικού δικτύου Δημόσιας Υγείας, διασφαλίζοντας ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών για απειλές, πρωτοβουλίες Δημόσιας Υγείας και επιδημίες μεταξύ Υπουργείου Υγείας, ΕΟΔΥ, Περιφερειακών Υγειονομικών Αρχών, Διοικητικών Περιφερειών, Δήμων και Πανεπιστημίων. - ΥΠΟΕΡΓΟ 4: Ενίσχυση της Επιδημιολογικής Επιτήρησης μέσω της δημιουργίας Δικτύου Εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας
Το υποέργο έχει στόχο την ενίσχυση της επιδημιολογικής επιτήρησης μέσω της δημιουργίας ενός δικτύου σύγχρονων πιστοποιημένων εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας, με γνώμονα την ποιότητα μετρήσεων και στόχο τη δημιουργία ενός βιώσιμου και διαρκώς αναβαθμισμένου δικτύου πιστοποιημένων εργαστηρίων, την επαγρύπνηση στην κοινότητα, αξιοποιώντας κατάλληλα ψηφιακά εργαλεία. Το υποέργο επιχειρεί να ορίσει τα πρότυπα ελέγχου λοιμωδών και επιτηρούμενων νοσημάτων και τα σχετικά πρωτόκολλα διαγνωστικού ελέγχου, σε επίπεδο εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας και διαγνωστικών κέντρων της κοινότητας. Επίσης, στοχεύει στην ουσιαστική ενίσχυση της λειτουργίας και της επιχειρησιακής ικανότητας των εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας. Στο πλαίσιο της δράσης θα καθοριστούν επίσης ενιαίες προδιαγραφές ελέγχου και προώθησης των αποτελεσμάτων προς τον Μηχανισμό Επιδημιολογικής Επιτήρησης, ορίζοντας και τα επίπεδα εφαρμογής διαδικασιών αναφοράς και αυτοματοποιημένης μετάδοσης που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο της Σύμβασης 3. Ο τελικός στόχος του υποέργου είναι η δημιουργία ενός βιώσιμου και διαρκώς αναβαθμισμένου δικτύου πιστοποιημένων εργαστηρίων, με γνώμονα την ποιότητα των μετρήσεων, την επαγρύπνηση στην κοινότητα, αξιοποιώντας κατάλληλα ψηφιακά εργαλεία. Το υποέργο θα συμβάλλει, τέλος, στον ορισμό των σχετικών πρότυπων διαδικασιών του Υποέργου 2. - ΥΠΟΕΡΓΟ 5: Πρόληψη και έλεγχος Λοιμώξεων που Σχετίζονται με τη Φροντίδα Υγείας και Μικροβιακής Αντοχής
Το Υποέργο αφορά στην πρόληψη και τον έλεγχο των Λοιμώξεων που Σχετίζονται με τη Φροντίδα Υγείας (ΛΣΦΥ), καθώς και της μικροβιακής αντοχής (ΜΑ) και στοχεύει στην επιτήρηση των πιο συχνών ΛΣΦΥ, στην ανάπτυξη τεκμηριωμένων κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψή τους, στην εκπαίδευση για την πρόληψη και τον έλεγχο των ΛΣΦΥ όλων των κατηγοριών των εργαζομένων σε Μονάδες Φροντίδας Υγείας, αλλά και σε φροντιστές ασθενών και ασθενείς, στη βελτίωση της συμμόρφωσης του προσωπικού με επιλεγμένες πρακτικές πρόληψης και, τέλος, στην επιτήρηση της κατανάλωσης των αντιβιοτικών. Ο ΕΟΔΥ θα ενισχύσει την ικανότητα ανταπόκρισης του Εθνικού Συστήματος Υγείας στην πρόληψη και τον έλεγχο των ΛΣΦΥ σε όλο το φάσμα της υγειονομικής περίθαλψης. - ΥΠΟΕΡΓΟ 6: Υποδομές, συστήματα και υπηρεσίες για την υποστήριξη ενός νέου Συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR)
Βελτίωση της επιχειρησιακής ικανότητας των φορέων Δημόσιας Υγείας με την ανάπτυξη ενός νέου Συστήματος Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας (PHEPR). - ΥΠΟΕΡΓΟ 7: Ανάπτυξη Περιφερειακών Μονάδων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας
Ο ΕΟΔΥ θα ενισχύσει σε περιφερειακό επίπεδο την ικανότητα ανταπόκρισης του Εθνικού Συστήματος Υγείας για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών Δημόσιας Υγείας με τη δημιουργία έξι (6) περιφερειακών και μίας (1) κεντρικής επιχειρησιακής μονάδας. Με τη δημιουργία Εθνικού Σχεδίου και Περιφερειακών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Δημόσιας Υγείας, κρίνεται απαραίτητη η ενίσχυση των δυνατοτήτων ανάληψης δράσεων προληπτικά ή εκ των υστέρων, προκειμένου τα Σχέδια αυτά να μπορούν να υλοποιηθούν στην πράξη προς όφελος του γενικού πληθυσμού, αλλά και της σταθερότητας και αποτελεσματικότητας του Εθνικού Συστήματος Υγείας. - ΥΠΟΕΡΓΟ 8: Προετοιμασία πιστοποίησης ποιότητας
Το υποέργο αφορά στην ανάπτυξη ενός τεκμηριωμένου συστήματος ποιότητας σε σχέση με τη διακυβέρνηση του οργανισμού, προκειμένου να εκπληρώσει αποτελεσματικά τις βασικές του λειτουργίες. Οι στόχοι του υποέργου είναι η δημιουργία των απαραίτητων διαδικασιών και πολιτικών για την ανάπτυξη και καθιέρωση συστήματος διαχείρισης ποιότητας στις οργανωτικές δομές και υπηρεσίες του ΕΟΔΥ, με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα, τα εργαλεία διασφάλισης ποιότητας και τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές. - ΥΠΟΕΡΓΟ 9: Υποδομές φυσικής ασφάλειας και ασφάλειας πληροφοριών και επιχειρησιακής συνέχειας
Το υποέργο θα υποστηρίξει βελτιώσεις στους εξής τομείς: αναβάθμιση υλικού και λογισμικού, ανάπτυξη τεχνογνωσίας στην κυβερνοασφάλεια, διαχείριση αρχείων καταγραφής, κρυπτογράφησης και διαμόρφωσης ασφαλείας, ανάπτυξη διαχείρισης κινδύνων ασφάλειας πληροφοριών, προετοιμασία πολιτικών ασφαλείας, διαδικασιών και οδηγιών, επιλογή ελέγχων ασφαλείας και ανάπτυξη Business Continuity Management με πολιτικές, σχεδιασμό, εφαρμογή και δοκιμή. Θα εκπαιδευτεί όλο το προσωπικό σε θέματα ασφάλειας, διαχείρισης κινδύνου, επιχειρησιακής συνέχειας και ανάπτυξης πολιτικών και διαδικασιών, ενώ θα αναθεωρηθούν οι υπάρχουσες διαδικασίες και θα οργανωθούν ασκήσεις και δοκιμές. Ο ΕΟΔΥ πρέπει να διασφαλίζει την ακεραιότητα και ποιότητα των πληροφοριών, την προστασία κρίσιμων επιχειρησιακών λειτουργιών, του προσωπικού και των εγκαταστάσεών του. - ΥΠΟΕΡΓΟ 10: Πιστοποίηση ποιότητας κατά ISO
Η σύμβαση αφορά την πιστοποίηση του Οργανισμού από ανεξάρτητο φορέα πιστοποίησης ποιότητας. Το υποέργο αφορά τα κόστη της πιστοποίησης και του ετήσιου επανελέγχου του οργανισμού σύμφωνα με διάφορα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης, τόσο για τα κεντρικά γραφεία του ΕΟΔΥ όσο και για τις συνδεδεμένες υπηρεσίες. - ΥΠΟΕΡΓΟ 11: Προμήθεια εκπαιδευτικής πλατφόρμας
Η σύμβαση αφορά την Προμήθεια εκπαιδευτικής διαδικτυακής πλατφόρμας. Η Εκπαιδευτική Νησίδα (Eduspace) του ΕΟΔΥ αποτελεί μια ευέλικτη τεχνολογική πρόταση που στόχο έχει να ενισχύσει σημαντικά τον εκπαιδευτικό πυλώνα του οργανισμού. Πρόκειται για μία αρθρωτή υποδομή που βασίζεται σε ανοικτά πρότυπα και τεχνολογίες, ενσωματώνοντας λειτουργικά μια σειρά από χρήσιμες υπηρεσίες εκπαίδευσης, κατάρτισης και ενημέρωσης κάτω από ένα ενιαίο σύστημα διεπαφών. - ΥΠΟΕΡΓΟ 12: Παροχή υπηρεσιών διοργάνωσης εκπαιδευτικών σεμιναρίων
Το υποέργο αφορά στην παροχή υπηρεσιών:- Διοργάνωσης σεμιναρίων εκπαιδευτικού περιεχομένου με θέμα «Ταχύρρυθμο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στην Επιδημιολογία Πεδίου (ΤΠΕΕΠ)» για την εκπαίδευση επιδημιολόγων πεδίου. Ως μέρος του εκπαιδευτικού προγράμματος πρόκειται να διενεργηθούν επτά (7) διήμερα σεμινάρια υπό τη μορφή workshop για την εκπαίδευση 20 επιδημιολόγων πεδίου και 10 ατόμων από το ήδη υπάρχον προσωπικό του ΕΟΔΥ.
- Διοργάνωσης Επιστημονικού Συνεδρίου Δημόσιας Υγείας.
- Διοργάνωσης 3ήμερου Workshop με στόχο την ενίσχυση των γνώσεων και δεξιοτήτων των συμμετεχόντων για τη χρήση και εφαρμογή του PHS.
- ΥΠΟΕΡΓΟ 13: Μετατροπή εκπαιδευτικού υλικού σε ψηφιακή μορφή
Το υποέργο αφορά την ψηφιοποίηση του εκπαιδευτικού υλικού που θα αναπτυχθεί στο Υποέργο 16, σε μορφή κατάλληλη για πλατφόρμες κατάρτισης για τη διενέργεια θεματικών σεμιναρίων στο προσωπικό του ΕΟΔΥ και των Διευθύνσεων Δημόσιας Υγείας, των περιφερειακών ενοτήτων της χώρας, με σκοπό την ενίσχυση, αφενός της επιστημονικής του επάρκειας, αφετέρου της ικανότητάς του για διαχείριση και παρακολούθηση συμβάντων Δημόσιας Υγείας. - ΥΠΟΕΡΓΟ 14: Ίδρυση, οργάνωση, λειτουργία και πιστοποίηση εργαστήριου Βιοασφάλειας επιπέδου ΙΙΙ στο ΚΕΔΥ
Η ύπαρξη εργαστηρίων επιπέδου ασφάλειας 3 είναι απαραίτητη για την ασφαλή επεξεργασία αερογενώς μεταδιδόμενων μολυσματικών παραγόντων που προκαλούν σοβαρές ασθένειες ή θάνατο, προκειμένου να προστατευθεί η Δημόσια Υγεία. Η πανδημία του 2019 ανέδειξε την έλλειψη αυτών των εργαστηρίων, με αποτέλεσμα αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης του προσωπικού και διασποράς. Η δημιουργία τέτοιων εργαστηρίων θα επιτρέψει την εκτέλεση σημαντικών πειραματικών πρωτοκόλλων για την πρόληψη και θεραπεία ασθενειών. Απαιτείται σωστός σχεδιασμός και κατασκευή με φραγμούς προστασίας για την ασφάλεια των εργαζομένων και του περιβάλλοντος. - ΥΠΟΕΡΓΟ 15: Προμήθεια εξοπλισμού
Το υποέργο αφορά στην προμήθεια εξοπλισμού που αφορά τον εκσυγχρονισμό των υποδομών του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) προκειμένου να υποστηριχτούν οι δράσεις όλων των υποέργων. - ΥΠΟΕΡΓΟ 16: Παροχή εκπαιδευτικού έργου
- Δράση 1: Αφορά στη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού για την εκπαίδευση επιδημιολόγων πεδίου με βάση το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα EPIET του ECDC σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ.
- Δράση 2: Αφορά στην προετοιμασία βοηθητικού εκπαιδευτικού περιεχομένου από τον ΕΟΔΥ, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και άλλα Πανεπιστήμια για ανάγκες συνεχιζόμενης εκπαίδευσης. Επιπλέον προβλέπεται διαδικασία παροχής σχετικών πιστοποιήσεων των εκπαιδευόμενων.
- Δράση 3: Η Δράση 3 παράγει υλικό για την υλοποίηση του Υποέργου 13 το οποίο αφορά στη διενέργεια τεσσάρων (4) θεματικών σεμιναρίων σε προσωπικό του ΕΟΔΥ και των Διευθύνσεων Δημόσιας Υγείας των περιφερειακών ενοτήτων της χώρας με σκοπό την ενίσχυση, αφενός της επιστημονικής του επάρκειας, αφετέρου της ικανότητας για την διαχείριση και παρακολούθηση συμβάντων Δημόσιας Υγείας.
- Δράση 1: Αφορά στη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού για την εκπαίδευση επιδημιολόγων πεδίου με βάση το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα EPIET του ECDC σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ.
Αναθέτουσα Αρχή : Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ)
O Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) που ιδρύθηκε με το νόμο 4633/2019 και υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργού Υγείας. Ο ΕΟΔΥ είναι καθολικός διάδοχος του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), το οποίο καταργήθηκε από το νόμο 4600/2019.
Φορέας Χρηματοδότησης
Φορέας Χρηματοδότησης του Έργου είναι το Υπουργείο Υγείας.
Ενδιαφερόμενοι Φορείς (Stakeholders)
Οι Ενδιαφερόμενοι Φορείς των οποίων το ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιο πρέπει να μελετηθεί, σε σχέση με όλα τα διαφορετικά επίπεδα Δημόσιας Υγείας, είναι οι παρακάτω :
Α) Η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας (ΓΓΔΥ) του Υπουργείου Υγείας (ΥΥ) μαζί με το Γραφείο του Υπουργού και τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας, είναι υπεύθυνες για τον καθορισμό του οράματος, της αποστολής και των στόχων της στρατηγικής για τη Δημόσια Υγεία με μια συνολική πολιτική Δημόσιας Υγείας. Είναι επίσης υπεύθυνοι για την αναθεώρηση των προτεραιοτήτων Δημόσιας Υγείας της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Υγείας και για τις νομοθετικές παρεμβάσεις που θα επιτρέψουν τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την αντιμετώπιση αυτών των προτεραιοτήτων. Μια τέτοια νομοθετική παρέμβαση ήταν ο νόμος 4675/2020 με τίτλο «Πρόληψη, προστασία και προαγωγή της υγείας, ανάπτυξη υπηρεσιών δημόσιας υγείας και άλλες διατάξεις». Ο νόμος αυτός θέτει τα θεμέλια για την οργανωτική αναδιάρθρωση του υφιστάμενου δικτύου υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας και τη βελτιωμένη λειτουργική τους διασύνδεση, με σκοπό την καλύτερη αντιμετώπιση των διατομεακών αναγκών Δημόσιας Υγείας.
Β) Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) ιδρύθηκε με τον νόμο 4633/2019 και είναι υπό την εποπτεία του Υπουργού Υγείας. Ο ΕΟΔΥ είναι ο διάδοχος του προϋπάρχοντος Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) που καταργήθηκε με τον νόμο 4600/9.3.2019. Οι κύριες λειτουργίες του περιλαμβάνουν :
- την επιδημιολογική επιτήρηση,
- την εκτίμηση κινδύνου,
- την γνωμοδότηση για επιστημονικά θέματα,
- την ετοιμότητα και ανταπόκριση, παροχή αξιόπιστων και συγκρίσιμων επιδημιολογικών δεδομένων και στατιστικών στους αρμόδιους φορείς σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο,
- την εκπαίδευση και κατάρτιση στο πεδίο της Δημόσιας Υγείας,
- την ενημέρωση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας για τους κινδύνους που συνδέονται με σοβαρές απειλές για την υγεία και την προώθηση δράσεων ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης της Δημόσιας Υγείας.
Στον τομέα της επιδημιολογικής επιτήρησης, ο ΕΟΔΥ είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση των ειδοποιήσεων μεταδοτικών ασθενειών από επαγγελματίες υγείας. Ο κατάλογος αυτός καταρτίζεται και τροποποιείται από το Υπουργείο Υγείας με υπουργική απόφαση που βασίζεται στην επιστημονική εισήγηση του ΕΟΔΥ, για την προσθήκη ή τροποποίηση του καταλόγου αυτού, και στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο τρέχων κατάλογος των κοινοποιήσιμων μεταδοτικών ασθενειών και άλλων συμβάντων που υπόκεινται σε υποχρεωτική αναφορά στην Ελλάδα είναι διαθέσιμος εδώ: https://www.sfee.gr/fek-161a16-10-2019-systasi-eody-ke-alla-zitimata-ypourgiou-ygias/ ενώ το νομοθετικό πλαίσιο για τη γνωστοποίηση των συνθηκών μικροβιακής αντοχής (AMR) και λοιμώξεων που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη (HAI) δημοσιεύεται εδώ: ma-egkyklios_xrisi_antiviotikon_nosokomeia.pdf (eody.gov.gr).
Υπάρχουν, επίσης, στον ΕΟΔΥ καθορισμένα σημεία συγκέντρωσης αρμόδια για την επιτήρηση, την πρόληψη και τον έλεγχο κάθε νόσου υπό υποχρεωτική γνωστοποίηση και αυτά είναι τα ίδια σημεία συγκέντρωσης που εκπροσωπούν την Ελλάδα στα Ευρωπαϊκά Δίκτυα του ECDC αυτών των ασθενειών.
Ο ΕΟΔΥ παρέχει επίσης τις βασικές λειτουργίες επιδημιολογικής υποστήριξης, όπως προτάσεις προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών (ορισμοί περιπτώσεων, εργαστηριακές κατευθυντήριες γραμμές, κατευθυντήριες οδηγίες διερεύνησης επιδημιών κ.λπ.), εκπαίδευση στην επιδημιολογία για εργαζομένους στον τομέα της υγείας και εργαστηριακό προσωπικό ή/και κοινοτικούς υγειονομικούς φορείς και επιδημιολογική επιτήρηση δραστηριοτήτων Δημόσιας Υγείας στις περιφέρειες. Ο ΕΟΔΥ αναδιοργανώθηκε πρόσφατα και βρίσκεται σε πρόγραμμα εκσυγχρονισμού.
Γ) Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (απόφαση αριθ. 1082/2013/ΕΕ) έχει την αρμοδιότητα να καταρτίζει και να ενημερώνει τον κατάλογο των μολυσματικών ασθενειών και των σχετικών θεμάτων υγείας και μικροβιακής αντοχής, προκειμένου να διασφαλίσει την κάλυψή τους από το δίκτυο επιδημιολογικής επιτήρησης στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και οι αποφάσεις τους πρέπει να εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Αυτό σημαίνει πως ο παρών κατάλογος κοινοποιήσιμων στοιχείων μπορεί να τροποποιηθεί ανά πάσα στιγμή. Η Επιτροπή ορίζει τους τους ορισμούς των περιπτώσεων για κάθε μολυσματική ασθένεια που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για παρακολούθηση και αναφορά στο ECDC, διασφαλίζοντας έτσι τη συγκρισιμότητα και τη συμβατότητα των συλλεγόμενων δεδομένων σε επίπεδο Ένωσης.
Δ) Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) διαδραματίζει βασικό ρόλο στον τομέα της επιδημιολογικής επιτήρησης. Σύμφωνα με τον ιδρυτικό κανονισμό του ECDC (Κανονισμός (ΕΚ) 851/2004), τα κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, πρέπει να παρέχουν στο ECDC «έγκαιρα τα διαθέσιμα επιστημονικά και τεχνικά δεδομένα σχετικά με την αποστολή του». Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης (TESSy) παρέχεται από το ECDC για τη συλλογή, ανάλυση και διάδοση δεδομένων επιτήρησης για μολυσματικές ασθένειες στην Ευρώπη. Οι διαδικασίες που θα αναπτυχθούν για τον ολοκληρωμένο Μηχανισμό Επιτήρησης Δημόσιας Υγείας/ΠΥΥ πρέπει να λαμβάνουν υπόψη αυτή την υποχρέωση.
Ο ιδρυτικός κανονισμός καλεί επίσης το ECDC «να αναπτύξει με τα αρμόδια όργανα των κρατών μελών και την Επιτροπή κατάλληλες διαδικασίες για τη διευκόλυνση της διαβούλευσης και της μετάδοσης δεδομένων και της πρόσβασης» (άρθρο 11.2). Οι διαδικασίες και η πολιτική που πρέπει να εφαρμοστούν από τα κράτη μέλη και πρέπει να ληφθούν υπόψη για την ανάπτυξή του, ορίζονται στο ακόλουθο έγγραφο του ECDC: «Πολιτική σχετικά με την υποβολή δεδομένων, την πρόσβαση και τη χρήση δεδομένων εντός του TESSy – αναθεώρηση 2015» και τις σχετικές οδηγίες από το ECDC.
Το έργο πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις οδηγίες του ECDC και πρέπει να οργανωθεί διαβούλευση με το ECDC, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας.
Ε) Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ αποτελεί, επίσης, σημαντικό μέρος του συστήματος επιτήρησης, αποστολή του οποίου είναι η πρόληψη και θεραπεία ασθενειών μέσω της βασικής έρευνας, της εκπαίδευσης και των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας για τις δραστηριότητες Δημόσιας Υγείας. Είναι σημαντική η συμμετοχή του Ινστιτούτου Παστέρ, καθώς η παραδοσιακή του εστίαση είναι στα λοιμώδη νοσήματα και φιλοξενεί 5 Εθνικά Εργαστήρια Αναφοράς Λοιμωδών Νοσημάτων που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανίχνευση, παρακολούθηση/επιτήρηση, διερεύνηση εστιών και ανταπόκριση σε μολυσματικές ασθένειες. Τα Εθνικά Εργαστήρια Αναφοράς συμμετέχουν ενεργά στην ταχεία διάγνωση κοινών, (επανα)αναδυόμενων και εισαγόμενων μολυσματικών μικροοργανισμών, στην τυποποίηση μολυσματικών παραγόντων, στη μοριακή επιδημιολογία και στη φυλογενετική ανάλυση παθογόνων κατά τη διάρκεια εστιών, επιδημιών και πανδημιών.
Οι βασικές δραστηριότητες των Εθνικών Εργαστηρίων Αναφοράς είναι:
- να χρησιμοποιούν υπερσύγχρονες πιστοποιημένες εργαστηριακές μεθόδους για τη λειτουργία τους
- να παρέχουν ακριβή επιβεβαίωση των διαγνωστικών αποτελεσμάτων
- να πραγματοποιούν επιτήρηση και να υποστηρίζουν τη διερεύνηση επιδημιών
- να αναπτύσσουν και να διατηρούν μια συλλογή σχετικού υλικού αναφοράς
Πιθανός χρήστης των δεδομένων που παράγει το νέο σύστημα επιτήρησης Δημόσιας Υγείας είναι και το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ.
ΣΤ) Οι επτά Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ). Το 2014, το Υπουργείο Υγείας δημιούργησε επτά Υγειονομικές Περιφερειακές (ΥΠΕ) αρχές, επιφορτισμένες με την εποπτεία των τοπικών υπηρεσιών υγείας (νοσοκομεία και πρωτοβάθμια περίθαλψη) στην περιφέρειά τους, χωρίς καμία αρμοδιότητα στη Δημόσια Υγεία. Το 2020, για την καλύτερη εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη Δημόσια Υγεία, ο νόμος για τη Δημόσια Υγεία 4675/2020 δημιούργησε Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας σε καθεμία από αυτές τις 7 Υγειονομικές Περιφέρειες. Αυτές οι διευθύνσεις είναι πλέον επιφορτισμένες με τη συμμόρφωση και στη συνέχεια την παρακολούθηση της εφαρμογής των πολιτικών και προγραμμάτων του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη Δημόσια Υγεία στο επίπεδο της Υγειονομικής τους Περιφέρειας. Εξακολουθούν να διαχειρίζονται τις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη των δραστηριοτήτων των δημόσιων δικτύων υγείας στα οποία συμμετέχουν οι δήμοι, η περιφέρεια, ο τομέας πρωτοβάθμιας περίθαλψης, τα νοσοκομεία και τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη.
Kαθώς αυτές οι Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Υγειονομικών Περιφερειών συστάθηκαν ακριβώς στην αρχή της πανδημίας COVID-19, δεν έχουν ακόμη καταφέρει να εκπληρώσουν σωστά την αποστολή τους, καθώς οι περισσότερες από αυτές έχουν επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση του COVID-19. Μερικά παραδείγματα της συμβολής τους περιλαμβάνουν την παροχή συμβουλών στους περιφερειακούς φορείς σχετικά με την εφαρμογή μέτρων που αποφασίστηκαν σε κεντρικό επίπεδο, την οργάνωση εμβολιασμού στα Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας και την εκπαίδευση των ενδιαφερόμενων ιατρών και νοσηλευτών. Λόγω της αναστάτωσης από τον COVID-19, της έλλειψης ακριβούς καθορισμού των ρόλων τους και του γεγονότος ότι δεν έχουν ακόμη πλήρως στελεχωθεί, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, δεν έχουν ακόμη αρχίσει να αναπτύσσουν όλες τις δραστηριότητές τους όπως είχε προγραμματιστεί.
Σε ό,τι αφορά την επιδημιολογική επιτήρηση, ορισμένες από αυτές τις Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Υγειονομικών Περιφερειών διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην υποστήριξη του ΕΟΔΥ και των υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας για την παρακολούθηση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας από τον COVID-19, λόγω των στενών τους σχέσεων με την πρωτοβάθμια περίθαλψη και τα νοσοκομεία. Αυτή η σχέση τούς βοηθά επίσης να εμπλακούν σε νοσοκομειακές μολυσματικές εστίες ή λοιμώξεις και προγράμματα διαχείρισης αντιβιοτικών. Όταν υπάρχει ένα εξελισσόμενο γεγονός σε ένα νοσοκομείο, ο ΕΟΔΥ επικοινωνεί και συνεργάζεται μαζί τους.
Ζ) Η Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. είναι εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα και είναι μη Κεντρική Κυβερνητική Αρχή που βρίσκεται εντός των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Η κύρια δραστηριότητά της είναι η μηχανογραφική εξυπηρέτηση των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας.
Μεταξύ άλλων, στους τομείς δραστηριότητας της Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. περιλαμβάνονται :
- Η μελέτη, ανάπτυξη, λειτουργία, εκμετάλλευση, διαχείριση και συντήρηση Συστημάτων Πληροφορικής & Επικοινωνιών – εξοπλισμού, λογισμικού και υπηρεσιών – για την εξυπηρέτηση όλων των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας καθώς και του δημόσιου ή ευρύτερου δημόσιου τομέα.
- Η εκτέλεση και διαχείριση έργων στον τομέα της πληροφορικής, των επικοινωνιών και των νέων τεχνολογιών και της διοικητικής μεταρρύθμισης για τη βελτίωση της κοινωνικής ασφάλισης και των υπηρεσιών υγείας στο πλαίσιο του Ε.Σ.Π.Α.
- Η διασφάλιση και υποστήριξη της διαλειτουργικότητας των Συστημάτων Πληροφορικής & Επικοινωνιών των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης οι οποίοι τελούν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς και φορέων που δραστηριοποιούνται σε θέματα υγείας, πρόνοιας και κοινωνικής πολιτικής.
- Η ενοποίηση πληροφορίας στο χώρο της κοινωνικής ασφάλισης και της υγείας στην Ελλάδα.
- Η συνεργασία-διασύνδεση με αντίστοιχους φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Η παροχή στατιστικών ή άλλου τύπου πληροφοριών και αξιολογήσεων για την κοινωνική ασφάλιση στην Ελλάδα.
- Με βάση τα παραπάνω, είναι πρόδηλη η πολυεπίπεδη συσχέτιση της Η.Δ.Ι.Κ.Α. Α.Ε. με τους μηχανισμούς επιδημιολογικής επιτήρησης. Τα πληροφοριακά συστήματα της Η.Δ.Ι.Κ.Α. Α.Ε. αποτελούν πηγή πολύτιμων δεδομένων για την παρακολούθηση της Δημόσιας Υγείας, ενώ και τα παραγόμενα στατιστικά στοιχεία είναι σημαντικά για τη συνολική εξωστρέφεια των εθνικών πολιτικών Δημόσιας Υγείας.
Η) Οι Γενικές Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας των αιρετών περιφερειών ιδρύθηκαν τον Ιούλιο του 1986 για να αναλάβουν τις αρμοδιότητες από τις προϋπάρχουσες νομαρχίες.
Οι Γενικές Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειών είναι υπεύθυνες για τη διαφύλαξη και τη βελτίωση της υγείας και ευημερίας του πληθυσμού, τη διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας μέσω υγειονομικού ελέγχου, την εφαρμογή της υγειονομικής νομοθεσίας, την έκδοση τοπικών υγειονομικών κανονισμών, τη λήψη μέτρων σε θέματα δημόσιας υγιεινής, την επιβολή κυρώσεων, έκδοση γνωμοδοτήσεων για την αδειοδότηση όλων των επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπως φαρμακεία, και τη διασφάλιση της υγιεινής του πληθυσμού.
Ασχολούνται κυρίως με τον Περιβαλλοντικό Υγειονομικό και Υγειονομικό Έλεγχο. Κάποιοι από αυτούς αναπτύσσουν ή συμμετέχουν σε προγράμματα Δημόσιας Υγείας μαζί με τους δήμους της κάθε περιφέρειας. Διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επιδημιολογική επιτήρηση, καθώς τα τμήματα Δημόσιας Υγείας τους είναι σε θέση να ανιχνεύουν απειλές για την υγεία στην περιοχή τους, ιδίως μέσω των υγειονομικών ελέγχων τους. Όταν το απαιτεί η σοβαρότητα της τοπικής απειλής, ο ΕΟΔΥ μπορεί να στείλει ειδικές ομάδες για να υποστηρίξει την ανταπόκριση της περιφέρειας και να συνεργαστεί μαζί τους, π.χ. για τον έλεγχο μιας εστίας στον κοινοτικό τομέα. Οι διευθύνσεις αυτές έχουν συνεργαστεί με τον ΕΟΔΥ κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ιδιαίτερα με τις κινητές ομάδες του ΕΟΔΥ.
Θ) Δήμοι. Στην Ελλάδα υπάρχουν επίσης 325 Δήμοι, ωστόσο, δραστηριοποιούνται περισσότερο στις Υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας και σε ορισμένες στοχευμένες μόνο δραστηριότητες πρόληψης, ενώ ο ρόλος τους στην επιτήρηση και τον έλεγχο των μεταδοτικών νοσημάτων είναι περιορισμένος.
Ι) Επαγγελματίες Υγείας. Στο σύστημα επιδημιολογικής επιτήρησης, συμμετέχουν στενά και οι επαγγελματίες υγείας (ιατροί, νοσηλευτές) που εργάζονται ως γενικοί ιατροί στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, σε νοσοκομεία και εργαστήρια Δημόσιας Υγείας. Οι γιατροί έχουν την υποχρέωση να γνωστοποιούν τις μεταδοτικές ασθένειες, όπως ορίζονται από το Υπουργείο Υγείας και μπορούν να συμμετέχουν εθελοντικά σε δραστηριότητες sentinel. Γιατροί και νοσηλευτές εμπλέκονται επίσης στην επιτήρηση των λοιμώξεων που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη.
ΙΑ) Άλλοι χρήστες. Θα πρέπει τέλος να ληφθούν υπόψη τυχόν ρυθμιστικές ή κανονιστικές παρεμβάσεις προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες άλλων χρηστών του Μηχανισμού Επιδημιολογικής Επιτήρησης, όπως για παράδειγμα άλλοι οργανισμοί που είναι αρμόδιοι για τις στατιστικές υγείας ή οι ερευνητές και οι ακαδημαϊκοί.
